Grûba Xebate ya Vateyî ke serra 1996î ra nat zazakî (kirmanckî) standardîze kena, kombîyayîşê xo yê 42. 3-6ê êlule de Amed de virazena. Rojeva kombîyayîşî de erjnayîş xebatanê grûbe û dewamê çekuyanê est ê.
Grûba Xebate ya Vateyî kombîyayîşê xo yê 42. Amed de virazena. Kombîyayîş ewro (3ê êlule) saete 9.00 de dest pêkerd û 6ê êlule saete 17.00 de qedîyeno. Kombîyayîşo 41. zî emser Amed de ameybî viraştene.
Dawetnameyê kombîyayîşî de 27 nuştox, akademîsyen û ziwannasî ameyî dawetkerdene. Dawetkerdeyî 12 herêmanê cîyayan ra yê: Dêrsim, Licê, Pîran, Çewlîg, Sêwregi, Pali, Hênî, Gimgim, Pasûr, Çêrmûge, Kangal û Gêl. Bi no hewa heme varyantê herêmkî yê zazakî kombîyayîşî de temsîl benê.
Metodê xebate yê grûbe wina yo: her endam verê kombîyayîşî lîsteya çekuyanê babeta xo amade keno û embazanê bînan rê şaweno; herkes formê herêma xo nuseno. Kombîyayîşî de heme formî yew bi yew yenê munaqeşekerdene, yew form sey formo standard yeno weçînayene, la formê bînî zî sey varyant yenê nuştene ke vindî nêbê. Weçînayîşî de nê krîterî esas ê: eslê çekuye kurdkî yo yan ziwananê xerîban ra yena, çekuye deforme bîya yan ney, lehçeyanê kurdkî yê bînan de est a yan ney û mîyanê şarî de kamcîn form zêdeyêr yeno şuxulnayene. Eke zazakî de çekuyêka orîjînale çin bo, verê lehçeyanê bînan ê kurdkî ra, dima ziwananê cîranan ra çeku yena girewtene.
30 serrî yew xebata bêmabêne
Grûba Xebate ya Vateyî 2-4ê tebaxe 1996î de bi 15 kesan paytextê Swêdî Stockholm de awan bîye. Ronayoxê grûbe Malmîsanij, Munzur Çem, Mehmed Selîm Uzun û Îhsan Espar bî. Adara 1997î de grûbe nameyê lehçe dîyar kerd û meylê xo “kirmanc” û “kirmanckî” ser o mojna; hamnanê eynî serre de hûmara yewine ya kovara Vateyî Stockholm de vejîyaye. Kovare heta nika 80 ra zêdeyêr hûmarî vetî û ewro Amed de weşanîyena.
Kombîyayîşê grûbe verê Swêd û Almanya de ameyêne viraştene; 2000an ra nat welat de, Amed, Dêrsim, Mardîn û Çewlîg de virazîyenê û Amed bîyo merkezê grûbe. Ofîsê grûbe Sûr de yo.
Grûbe heta nika 10 hezar ra zêdeyêr çekuyê bingeyinî û 60 hezar ra zêdeyêr varyantê înan standardîze kerdî. Ferhengê Kirmanckî-Tirkî û Tirkî-Kirmanckî ke ameyî çapkerdene, seba nuştox, unîversîte û dezgehanê ke perwerdeyê zazakî danê, çimeyo bingeyin o. Kitabê Rastnuştişê Kirmanckî (Zazakî) ke 2005î de vejîya, qeydeyanê rastnuştişî yê standardan dîyar keno. Weşanxaneyê Vateyî ke 2003î de awan bîyo, bi desan kitabê zazakî weşanayî. Emser Ferhengê Vateyî sey aplîkasyonê mobilî zî vejîya; aplîkasyonî de ferheng, rayberê rastnuştişî û telaffuzê vengan zî est ê.
Grûbe termê modernî yê waranê sey anatomî, huqûq, şaredarî, cografya û edebîyatî zî tesbît kerdî. Ewro heme unîversîte û dezgehê ke perwerdeyê zazakî danê, xebata Vateyî sey referans qebul kenê. Grûbe alfabeya Celadet Bedirxanî şuxulnena û zazakî sey lehçeyêka kurdkî vînena.
Netîceyê kombîyayîşê 42. do hûmara newîye ya kovara Vateyî de bêrê weşanayene.
