Mehmet Halih dewa Dêrsimî Qurqurîkî (Aktarla) ra yo û ewladê ocaxa Bamasuran o. Dewa xo de hinganê himgimênî keno weye la tecrubeye kal û pîranê xo yê hingimênî zî xo vîrî ra nêkerdo û ci ra feyde gêno.
Mehmet Halih o ke dewa xo de hinganê hingimênî keno weye tecrubeye kal û pîranê xo û tecrubeye demê neweyî resneno pê.
‘Verê cû kesî şerbet nêzanayêne, şûrup nêzanayêne’
Mehmet Halih ma rê qalê tecrubeyê pîlanê xo keno û wina vano: “Ma tîya de hingî weye kerdêne; verê cû tîya de pêtagî viraştêne. Nê pêtegan ra vatêne pêtagê sîyayî. Cinîyan wele, zulb û simer hurdî kerdêne û viraştêne.
Wexto ke bar bîyêne, sere de hingimên viraştêne û înan rê ardêne. Reya bîne berê înan girewtêne. La ê pêtagî nêverdayêne teber; berdêne keyeyê xo û kîleran, cayêko germ de piştêne. Hingî heta demêk uca de mendêne. Wexto ke hewa biney germ bîyêne, aşma adare de ê pêtagî ardêne û rêze kerdêne.
La verê cû kesî şerbet nêzanayêne, şûrup nêzanayêne. Hingimê payîzî tepîştêne, ardêne û tasêk de nayêne ver bi hingan ke hinganê xo weye bikerê, la şûrup û şerbet nêzanayêne. Ez zî wazena vaja ke emser mi 4-5 barê hingan girewtî, mi ê kowarî pak kerdî; hingan bar girewt û kewtî uca.”
‘Seba hingan qurban ameyêne dayene’
Domantîya Mehmet Halihî de hingimên pê peran nêno rotene, seba nêweşan derman, seba meymanan û cîranan şûna xelate de ca gêno, wina ano ziwan:” Demanê verênan de ma payîzî hingimên tepîştêne û dekerdêne sitilan, la kesî nêrotêne. Wexto ke mêman biameyêne, o hingimên înan rê akerdêne. Sey xelate merdimanê xo rê dayêne; êyê ke nêweşîya înan bîyêne, înan rê zî dayêne. Payîzo peyên hingimên bi bereket vejîyêne; seba hingan qurban ameyêne dayene, qurban sera birnayêne û cîranan rê vila kerdêne. Homayî rê şukir kerdêne. Şîreyê xo tam kerdêne. Bereket bî.”
Heqê pisinga verê berî zî yê merdiman zî ma ser o bî
Mehmet Halih vatena xo ano serê îtîqatê ey wextî, cîrantî û komelbîyayena, pîya parekerdena ê wextî: “Milet feqîr bî la bi merhemet bî. Pîya zafîya xo zanayêne; heqê merdim û cîranîye zanayêne. Xatirê may û pîyê xo zanayêne. Kesî zulm û zordarîye nêzanayêne. Heqê pisinga verê berî zî yê merdiman zî ma ser o bî. Rayîrê Pêxember û Şahê Merdanî zanayêne. Ocax û kerwayê xo zanayêne; ber, zerrî û rizqê xo akerdêne. Kam biameyêne, çi hazir bî, nan û pîyaz bî yan zî çi bî, nayêne ver mêmanê Heqî û pîya Heqî rê şukir kerdêne. Bi heqê yewbînan razî bîyêne. Heqê kamî yê bînî ser o bîyêne, yewbînan rê teslîm kerdêne. Ciwanan rê, derûdormeyî û cîranan rê hertim şîret kerdêne: dizdîyê mekerê, merdiman medejnê. Bi zor û zulmî weşî nêbena.”
