Merdimê Vîndîbîyayan û şûbeyê ÎHD’yî bi waştişê “Wa Vîndîkerdeyî Bêrê Vînayîş, Kiştoxî Bêrê Muhakemekerdiş” zaf şaristanan de çalakî viraşt. Çalakîyanê nê hewteyî de aqûbeta Hamza Arslanoglu, Şefîk Geçgel, Abdurrahman Coşkun, Hamît Temel, Huseyîn Toraman û Ayhan Efeogluyî ame persayîş.
Merdimê Vîndîbîyayan û Şûbeyê Komela Heqê Merdiman (ÎHD) yê Amed, Êlih, Riha û Colemêrgî bi waştişê “Wa Vîndîkerdeyî Bêrê Vînayîş, Kiştoxî Bêrê Muhakemekerdiş” çalakîyanê xo yê hewteyîyan domnayî û aqûbeta merdimanê xo persayî ke hetê hêzanê emnîyetî yê dewlete ra ameyê vîndîkerdiş û qetilkerdiş.
AMED
Merdimê Vîndîbîyayan û Şûbeya ÎHD’yî ya Amedî çalakîya xo ya “Wa Vîndîkerdeyî Bêrê Vînayîş, Faîlî Bêrê Muhakemekerdiş” hewteyo 924. de, verê Abîdeya Heqê Cuyayîşî ya Parka Koşûyolû ya qezaya Rezanî ya Amedî de domna. Pawitoxê heqê merdiman, endam û rayberê sazgehanê komelkîyan û merdimê vîndîbîyayan tewrê çalakîye bîyî. Çalakîye de fotografê kesê ke ameyê vîndîkerdiş ameyî berzkerdiş.
ÎHD û merdimê vîndîbîyayan çalakîya nê hewteyî de aqûbeta Hamza Arslanogluyî persayî. Hamza Arslanoglu 25ê teşrîna verêne ya 1995î de Amed de hetê JÎTEM’î ra taqîb bîbî û ameybî vîndîkerdiş.
Ardimkarê Serekîya Pêroyî yê ÎHD’yî Ercan Yilmazî eşkerayîyê Wezaretê Edaletî vîr ardî ke derheqê Serekîya Daîreya Cigêrayîşê Sucanê Bêfaîlan de ameybî kerdiş û wina va: “Tewr peynî 3yê teşrîna verêne ya 2026î de eşkerayîyêk ameye dayîş. Nê eşkerayîye de ame dîyarkerdiş ke heta ewro 58 dosyayî ameyê roşnkerdiş. Ma verê cû zî zaf rey nê babetî de vengdayîş kerdbî. Tirkîya de vîndîkerdişê bi zorî û kiştişê failnêzanayeyî raştîyêk o. La ma vînenê ke sucê bi amancanê sîyasîyan heta ewro ameyê caverdayîş.”
Badê Ercan Yilmazî, lajê Hamza Arslanoglu Mesut Arslanoglu dîyar kerd ke pîyê ey semedê xebatanê xo yê sîyasîyan hetê JÎTEM’î ra taqîb bîyêne; Cadeya Hatboyu de bi zorî kerdo Torosa sipîye û ameyo remnayîş. Mesut Arslanoglu vat ke ganî êdî aqûbeta vîndîyan eşkera bibo û wina va: “Bi serranê ke vîyartî zî ma nêresayê tu netîceyî. Ma hema nêeşkayê şînê nê vîndîbîyayan bigîrê.”
Hîkayeya Hamza Arslanoglu hetê Endamê Heyetê Îdareyî yê Şûbeya ÎHD’yî ya Amedî Alî Îhsan Demîrtaşî ra ame wendiş.
Eşkerayî bi deqîqeyêk çalakîya roniştişî qedîya.
RIHA
Şûbeya ÎHD’yî ya Riha û Merdimê Vîndîbîyayan hewteyo 86. de çalakîya xo domnaye. Merdimê vîndîbîyayan û pawitoxê heqê merdiman Parka Novada ya qezaya Xelîlîye ya Riha de amê têhet. Çalakîye de pankarta ke fotografanê vîndîbîyayan ra ameybî viraştiş û fotografê vîndîkerdeyan ameyî berzkerdiş. Endamê sazgehanê sivîlan û xeylî merdimê vîndîbîyayan tewrê çalakîye bîyî.
Çalakîya nê hewteyî de aqûbeta Şefîk Geçgelî ame persayîş. Şefîk Geçgel 1993î de qezaya Sêwregi ya Riha de ameybî girewtiş û a roje ra nat tu agahî ey ra nêameybî girewtiş. Raybera ÎHD’yî ya Riha Demet Aykute hîkayeya Şefîk Geçgelî wende.
Eşkerayî bi deqîqeyêk çalakîya roniştişî qedîya.
ÊLIH
Merdimê Vîndîbîyayan û rayberê Şûbeya ÎHD’yî ya Êlihî hewteyo 760. de çalakîya xo ya “Wa Vîndîkerdeyî Bêrê Vînayîş û Kiştoxî Bêrê Muhakemekerdiş” verê Abîdeya Heqê Merdiman a Cadeya Gulistanî de viraşte. Çalakîya nê hewteyî de aqûbeta Abdurrahman Coşkunî ame persayîş. Abdurrahman Coşkun 29ê teşrîna verêne ya 1995î de qezaya Kerboran ya Mardînî de wexto ke keye ra vejîyabî, ameybî vîndîkerdiş. Rayber û endamê ÎHD’yî, Merdimê Vîndîbîyayan, Dayîkê Aştîye û xeylî kesî tewrê çalakîye bîyî û fotografê kesanê ke destbendî de ameyê vîndîkerdiş û qetilkerdiş ameyî berzkerdiş. Rayberê ÎHD’yî yê Êlihî Sedat Yildirimî hîkayeya vîndîkerdişê Abdurrahman Coşkunî wende.
Eşkerayî bi deqîqeyêk çalakîya roniştişî qedîya.
COLEMÊRG
Şûbeya ÎHD’yî ya Colemêrgî û Merdimê Vîndîbîyayan zî çalakîya xo ya “Wa Vîndîkerdeyî Bêrê Vînayîş, Kiştoxî Bêrê Muhakemekerdiş” hewteyo 250. de Kuçeyê Hunerî yê Geverî de viraşte. Çalakîya nê hewteyî de aqûbeta Hamît Temelî ame persayîş ke 19ê teşrîna verêne ya 1991î de dewa Pelan/Peyîla de ameybî destbendkerdiş û vîndîkerdiş.
Eşkerayî hetê rayberê ÎHD’yî Keskîn Erolî ra ame wendiş. Keskîn Erolî behsê hîkaye û kiştişê Hamît Temelî kerd û wina va: “Hamît Temel 1991î de hetê komêka 10 kesan ra ke rîyê înan pêşaye û çekdar bîyî, keyeyê xo de bi îşkence ame destbendkerdiş. Heta 4 rojan keyeyê ey bi heme cehdan zî derheqê ey de tu agahî nêgirewte. Roja 5. ya vîndîbîyayîşê ey de, rayîrê dewa Pelan ya qezaya Geverî ser o cenazeyê ey hetê şiwanêk ra ame dîyayîş ke di fîşekî ameybî serê ey. Ser agahîdayîşê şiwanî keyeyê ey şi, cenaze girewt û defin kerd. Sazgehanê dewlete derheqê kiştişê Hamît Temelî de keyeyî rê tu cewabêko fermî nêda. Badê serran dozgerîya Geverî derheqê dosyaya Hamît Temelî de qerarê nêtaqîbkerdişî da.”
Tewrbîyayoxan û merdimanê vîndîbîyayan waşt ke kiştoxê Hamît Temelî bêrê tesbîtkerdiş û muhakemekerdiş.
Eşkerayî bi çalakîya roniştişî qedîya.
ÎZMÎR
Şûbeya Komela Heqê Merdiman (ÎHD) a Îzmîrî seba balantişê rewşa kesanê ke destbendî de ameyê vîndîkerdiş ser o eşkerayîyêk daye. Eşkerayîye de pankarta “Vîndîbîyayî wijdanê to yê, wayîrê wijdanê xo vejî” ameye akerdiş. Eşkerayî nameyê komeyî ra hetê Endama Heyetê Îdareyî yê Şûbeya ÎHD’yî ya Îzmîrî Hatîce Erdogane ra ame wendiş.
Hatîce Erdogane dîyar kerd ke ê vera vîrî ra vetiş û bêcezaverdayîşî vîr, raştî û edaletî pawenê û wina va: “Heta ke vîndîbîyayê ma nêrê vînayîş, kiştoxî nêrê muhakemekerdiş û raştî nêvejîyo meydan, ne aştîya komelkî ne zî edalet do bêro ca.”
‘Dosyaya Ayhan Efeoglu’
Hatîce Erdogane bale ante hîkayeya vîndîkerdişê Ayhan Efeoglu û Huseyîn Toramanî ser o û wina va: “Ayhan Efeoglu wendekarê Beşa Jeolojî yê Unîversîteya Teknîkî ya Yildizî bî. Semedê têkoşînê unîversîteya demokratîke 9 rey ameybî destbendkerdiş. 6ê teşrîna verêne ya 1992î de verê mektebî de hetê polîsanê sivîlan ra ame destbendkerdiş û vîndîkerdiş. Heme muracatan rê cewabê ‘Kesêko winasî destbendî de çin o’ ame dayîş. 2008 de Serdozgerîya Komare ya Îstanbulî bê ke wextê 20 serran bipawo, qerarê nêtaqîbkerdişî da.”
‘Dosyaya Huseyîn Toramanî’
Hatîce Erdogane dewamê eşkerayîye de behsê Huseyîn Toramanî kerd û wina va: “Huseyîn Toraman sibaya 27ê teşrîna verêne ya 1991î de Kocamustafapaşa ya Îstanbulî de verê keyeyê xo, hetê kesanê çekdaran û bi hacetanê telsîzî yê sivîlan ra ke xo sey polîsan daşinasnayî, bi zorî kerd Torosa sipîye ya plakaya 34 ATZ 56 û berd. Keyeyî û şahîdan muracatê heme sazgehan kerd zî, destbendkerdişê Huseyîn Toramanî ame înkarkerdiş û muracatî bênetîce mendî.”
Peynîya eşkerayîye de ame dîyarkerdiş ke ê waştişê edaletî ra fek veranêdanê; venga berpirsîyaranê sîyasî û dadwerîye ameye dayîş ke sîyasetê bêcezaverdayîş û înkarî biqedênê û tehqîqatêko tesîrin biramê.
Eşkerayî bi çalakîya roniştişî ya 5 deqîqeyan qedîya.
