Lelîxan Uluca û Nîzamettîn Taş ke koçerê qezaya Xîzanî yê Bedlîsî yê, 30 serrî yo ke dewa xo ra koçber bîyî û ameyê Wan. Ê bi keda destanê xo citkarîye kenê û şaristanî vurnenê baxçeyê berardişî.
Ko û dewê Vakurê Kurdîstanî de kulturê citkarî û heywandarîye hema zî beşêko muhîm ê cuye yo. La badê koçberîye ver bi şaristanan ke polîtîkaya dewlete ya veşnayîşê dewam, nê kulturî ser o tesîrêko negatîf kerd. Reyna zî tayê welatijî şaristanan de kulturê citkarîye domnenê. Lelîxan Uluca û Nîzamettîn Taş koçerê qezaya Xîzanî yê Bedlîsî yê, 30 serrî yo ke dewe û zozananê xo ra visîyayê û nika Wan de bi citkarîye debara xo kenê. Ê bi keda destanê xo herra huşk û war ê şaristanî vurnanê bexçeyanê berardişî û bi no hawa têkîlîya xo bi xoza û eslê xo reyde pawenê. No têgerayîş tena seba debara cuye nîyo, eynî wextî de pawitişê kulturêko kehen o zî.
Lelîxan Uluca û Nîzamettîn Taş qezaya Payîzava, Taxa Buzhane ya qezaya Rêya Armûşî û çend dorûverî bînî yê Wanî de hêga kîra kerdê. Ê nê hêgayan de firingîyan, balcanî, bacikî, fasulya, zebeş, beşîla, xiyar û xeylî çîyan ramenê û bi nê karî debara xo kenê. Citkaran, 15 serre verê cû Payîzava de dest bi citkarîye kerd û 3 serrî yo ke mîyanê şaristanê Wanî de zî nê karê domnenê.
30 serrî yo ke citkarîya her tewir zerzewatî kenê
Citkar Nizamedîn Taşî îfade kerd ke ê nêzdîyê 30 serrî yo herême de citkarîye kenê û her tewir zerzewatî ramenê. Nîzamettîn Taşî dîyar kerd ke semedê şert û mercanê ekonomî, ê nêeşkenê debara xo bikerê û wina vat: “Mesrefî zaf zêde yê; gubre vay o, mazot vay o, toxim vay o û û xora kîra zî vay a. Ma heqê keda xo nêgênê la reyna zî ma nê karî domnenê. Her çî ra ver zerar her wext zaf zêde yo. Seba berardişî gubre û mazoto ke ma gênê zaf vay o, toximê beşîlayan û firîngîyan vay ê. Na rewşe barê citkaran giranêr kena. Sebebê nê çîyan ra yew zî hetkarîya citkaran nêna kerdiş.”
‘Lazimtîya koperatîfan est a’
Citkar Nizamedîn Taşî derheqê çareserîya nê probleman û tesîrê çinbîyayîşê polîtîkayanê piştîdayîşî de wina qisey kerd: “Eke koperatîf bibîyêne û hetê dewlete ra vayîyêka bingeyêne biameyêne dîyarkerdiş, citkaran zerar nêkerdêne. La na rewşe de ramiteyê ma bi 4-5 lîrayan yenê rotiş. Eynî wextî de sermayeyê nê karî 200-300 hezar lîra yo. Wexto ke merdim zerar keno, hende pere kîsê merdimî ra şino.”
‘Tu kar bê zehmetî nêbeno’
Citkar Lelîxan Ulucayî zî bale ant zehmetîyanê karî ser o û dîyar kerd ke rixmê heme zehmetîyan zî ê karê xo kenê. Lelîxan Ulucayî vat ke ê zerzewatanê sey firingî, balcanî, bacikî, fasulya, zebeş, beşîla, xiyar û ûsn. ramenê û vat: “Destpêkê wisarî de vayîya zerzewatan zêde ya, heta mehsulê ma resenê, vayîye kewena. Rixmê heme zeraran zî, ma karê xo domnenê. Citkarîye de karo tewr zehmet eşêfkerdiş û kendişê mehsulan o. La tu kar bê zehmetî nêbeno, xora kar çin o û ma bêçare yê ke tira razî bibê.”
Lelîxan Ulucayî bale ant çinbîyayîşê karkeran ser o û dîyar kerd ke ê pereyêko baş zî danê la reyna zî karkerî peyda nêbenê.
