• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derheqê Ma De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
21 MIJDAR 2026
No Result
View All Result
  • ROJANE
  • CINÎ
  • EKONOMÎ
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • KOMEL
  • WEŞÎYE
  • DINYA
  • FORUM
  • HUQÛQ
  • KULTUR
  • SPOR
  • Heme Xeberî
  • ROJANE
  • CINÎ
  • EKONOMÎ
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • KOMEL
  • WEŞÎYE
  • DINYA
  • FORUM
  • HUQÛQ
  • KULTUR
  • SPOR
  • Heme Xeberî
No Result
View All Result
Ajansa Welat
No Result
View All Result

Qirkerdişê Helebce: “Dayê boya sayan yena”

Merkezê Xeberan / AW

16 ADAR 2026 - 08:33
Kategorî: KIRMANCKÎ - DINYA, KIRMANCKÎ - EKOLOJÎ, KIRMANCKÎ - KOMEL, KIRMANCKÎ - MANŞET, KIRMANCKÎ-WEŞÎYE
A A
Tarîxî de vera şarê kurdan sîyasetê çinkerdişî, hewanayîşî û jenosîdî ameyê ramitene; hedef çinkerdişê nasname, kultur û vîrê kurdan bî.

Enfal Başûrê Kurdîstanî de projeyanê sîyasî yê tewr girdan ê çinkerdişê şarê kurdan ra yew bî. Operasyonê Enfalî ke binê îdareyê Serekê Dewleta Iraqî Seddam Huseyînî de ame ramitene, heşt qonaxan de plan bîye û tarîxî de sey jenosîdêko ke vera kurdan ameyo caardene, yeno zanayene. Nameyê “Enfal” sûreya Enfalî ya Quranî ra ameyo girewtene. Amancê eslî yê operasyonî parçekerdiş, talankerdiş û çinkerdişê komelê kurdan bî.

16ê adare 1988î de Helebce de leşkeranê Iraqî çekê kîmyewî ke goreyê huqûqê nêteweyî qedexe yê, sivîlan ser o şuxulna û jenosîdêko gird viraşt.

Enfal binê fermanê Seddam Huseyînî û îdareyê Elî Hesen el-Mecîdî de ame ramitene. Nêzdîyê 182 hêzar kurdî ameyê kiştene, nêzdîyê 4 hêzar û 500 dewî ameyê vengkerdene û rijnayene.

Hêrişê kîmyewî yê Helebce parçeyê Operasyonê Enfalî bî. 16ê adare 1988î de bajarê Helebce bi bombeyanê kîmyewîyan hetê teyareyanê şerî yê MiG-23î ra ame weriştene. Texmînî 5 hêzar ra vêşêr kesî, zafê ci cinî û gedeyî merdî; 7 hêzar ra vêşêr kesî zî birîndar bî.

Wextê hêrişan de herême de boyêka xurte ya sayan vila bîye. Gedeyan na boye ferq kerdbî û maya xo ra vatêne: “Dayê, ez boya sayan gêna.” Coka Qirkerdişê Helebce mîyanê şarî de sey “boya sayan” yeno zanayene.

Goreyê datayan: 871 dewî û 6 nahîyeyi ameyê veşnayene. 381 mektebî û 657 camîyî ameyê rijnayene. Bi seyan erdê ziraetî ameyê talankerdene. 185 cayê pîrozî ameyê rijnayene. 182 hêzar ra vêşêr kesî ameyê kiştene. Xeylê zerarê bînî ke do domdarîye cuye ser o rasterast tesîr bikerê

Profesorê Fakûlteya Tîbî ya Unîversîteya Silêmanîye Prof. Fuat Babanî dîyar kerdo ke Helebce de anomalîyê bîyayîşî Hîroşîma û Nagazakî ra 4-5 qat zêdeyêr ê. Tesîrê hêrişê kîmyewî yê Helebceye ewro zî herême de dewam kenêo.

Seddam Huseyîn sebebê Qirkerdişê Helebce ra ame muhakemakerdene û bi sûcê jenosîdê vera kurdan sûcdar vejîya û ma adardekerdene. Dadgeha Ceza ya Berze ya Iraqî 1ê adare 2010î de Qirkerdişê Helebce fermî sey jenosîd nas kerd.

Tags: bêhna sêvanboya sayanhalebceIraksaddam Huseyn
ShareTweetSendShareShare

Nûçeyên Din

Serekwezîrê Îraqî: Ma YBŞ’yî reyde pêkerd

Serekwezîrê Îraqî: Ma YBŞ’yî reyde pêkerd

24 COTMEH 2026
‘Helebce di bîra gelê Kurd de birînek ku nayê jibîrkirinê ye’

Farûk Balikçi: Helebce vîrê şarê kurdan de birînêk a ke vîr ra nêşina”

13 ADAR 2026
Îraq ra reaksîyonê ‘Hakan Fîdanî’: Ma mudaxaleya teberî qebul nêkenê!

Îraq ra reaksîyonê ‘Hakan Fîdanî’: Ma mudaxaleya teberî qebul nêkenê!

11 SIBAT 2026
Meclîsê Şingalî: ‘Irak de estbîyayîşê DAÎŞ’î êzîdîyan ser o talûke virazeno’

Meclîsê Şingalî: ‘Irak de estbîyayîşê DAÎŞ’î êzîdîyan ser o talûke virazeno’

26 ÇILE 2026

↗️ XEBERÊ KE ZAF AMEYÊ WENDIŞ

TOHAV’î avûkatê Kurdî yê ke ameyê qetilkerdiş vîr ardî

TOHAV’î avûkatê Kurdî yê ke ameyê qetilkerdiş vîr ardî

21 MIJDAR 2026
Aqûbeta cinîyanê ke ameyê kiştiş û vîndîkerdiş ame persayîş

Aqûbeta cinîyanê ke ameyê kiştiş û vîndîkerdiş ame persayîş

21 MIJDAR 2026
‘Ma do bi awankerdişê komîneyan nê prosesî de biresê serkewtiş’

‘Ma do bi awankerdişê komîneyan nê prosesî de biresê serkewtiş’

21 MIJDAR 2026
Hesekê de ciwanêk bi gulleyanê eskeranê Tirkan ame kiştiş

Çalakîya KHK’yî: ‘Polîtîkaya îxracî hêrişêko vera keda cinîyan a’

21 MIJDAR 2026
Girewteya neweşe Newroz Bozkurte vaznaya ra neweşxane!

Muracatê peydeştişê înfazî yê seba Newroz Bozkurte bê cewab mend

21 MIJDAR 2026

ARŞÎV

  • MIJDAR 2026 (294)
  • COTMEH 2026 (357)
  • ÎLON 2026 (274)
  • TEBAX 2026 (308)
  • TÎRMEH 2026 (406)
  • HEZÎRAN 2026 (336)
  • GULAN 2026 (327)
  • NÎSAN 2026 (349)
  • ADAR 2026 (422)
  • SIBAT 2026 (387)
  • ÇILE 2026 (540)
  • KANÛN 2025 (254)
  • MIJDAR 2025 (226)
  • COTMEH 2025 (209)
  • ÎLON 2025 (232)
  • TEBAX 2025 (210)
  • TÎRMEH 2025 (299)
  • HEZÎRAN 2025 (257)
  • GULAN 2025 (334)
  • NÎSAN 2025 (265)
  • ADAR 2025 (317)
  • SIBAT 2025 (317)
  • ÇILE 2025 (298)
  • KANÛN 2024 (293)

Ajansa Welat, bi xeberanê xusûsîyan, dosya, cigêrayîş, dîmen û vengan komelî agahdar û roşnî kena.

Bi şîarê agahîyanê raşt û objektîfan weşanî esas gêna, serê şopa heqîqetî de agahîyan vila kena.

Ajansa Welat bi xeber û tedeyanê xo bena veng û rengê welatî.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

No Result
View All Result
  • HEME XEBERÎ
  • ROJANE
  • CINÎ
  • EKONOMÎ
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • KOMEL
  • WEŞÎYE
  • DINYA
  • FORUM
  • HUQÛQ
  • KULTUR
  • SPOR
  • KURMANCÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne