Îstanbul – Rojnamegeran ke tewrê rayîrşîyayîşê vera sansur û astengan bîyî, dîyar kerd ke ganî asteng û sansur aver nêşêrê û wina vat: “Kesê ke raştîye nusenê û raştîye kenê xebere, yenê girewtiş yan zî vera înan dewa yena akerdiş. Keyepelan ser o sansurêko zaf gird est o. Ganî heme rojnamegerî vera nê astengan vindê. Ma vera asteng û sansurî vengê xo berz kenê.”
Demêko derg o ke Tirkîya de pêla sansur û astengan komelî ser o yena caardiş; heqê xoîfadekerdişî û resayîşê agahîyanê raştan yeno astengkerdiş. 2 serranê peyênan de Flash Haber TV, Ekoturk TV, koma Haberturkî, TELE1 û tewr peynî zî 14ê teşrîna verêne de HALK TV ser o qayûm ame tayînkerdiş. Hesabê X û Instagramî yê Ajansê Welatî, JINNEWS, Ajansê Mezopotamya (MA), KAOS GL, Evrensel, Kisa Dalga, SolHaber, Azadiya Welat, Rojnameyê Yenî Yaşam û Bîanetî ameyî astengkerdiş. 30ê êlule de keyepelê T24 ame astengkerdiş.
Komeleya Azadîya Xoîfadekerdişî (ÎFOD) derheqê astengkerdişê keyepelan û sansurî de raporêk eşkera kerd. Goreyê raporê komele, aşma êlule de tewr tayê 1270 keyepel û hesabê X’î ameyî astengkerdiş. Komeleya Rojnamegeran a Dîcle Firat (DFG) zî da zanayîş ke aşma êlule de resayîşê 3 hezar û 491 muhtewayanê medyaya dîjîtale ame astengkerdiş û keyepelê sazgehanê çapemenîye û rojnamegeran, bi zaf hesabanê medyaya dîjîtale reyde, ameyî qefelnayîş.
Sazgeh, dezgeh, sendîka û rêxistinê rojnamegeran vera teda, sansur, qedexekerdiş, cezayanê pereyan, girewtiş û sîyasetanê teslîmgirewtişî yê vera çapemenîye û heqê agahîgirewtişî, 10 şaristanan de vejîyayî qadan û vera caardişanê sansur, asteng û qayûman qerardarîya xo ya azadîya çapemenîye mojnaye. Rojnameger Eyup Ok, Îhsan Kaçar û Firat Altintaşî derheqê asteng, sansur, caardişanê qayûman û çalakîya 10 şaristanan de qisey kerd.
‘Ganî nê astengî aver nêşêrê’
Rojnameger Eyup Okî dîyar kerd ke o zî sey rojnamegerêk tewrê rayîrşîyayîşî bîyo û wina vat: “Ma tîya yê ke vera sansur, qedexekerdiş û tedaya ke yena kerdiş protesto bikerê. Demanê peyênan de, bi vejîyayîşê krîzê fonan û dizdîyanê Borsaya Tirkîya û viraştişê xeberan derheqê înan de, hêrişê ser çapemenîye zêde bîyî. Serekkomar û berpirsîyaranê îqtîdarî derheqê krîzê fonan û dizdîyan de vatêne: ‘Wa zerrîya şima rehet bo, çi lazim bo ma do bikerê.’ La her siba rojnamegerêk yeno girewtiş. Keyepelê ke nê hedîseyî kenê xebere, yenê qefelnayîş. Tewr peynî televîzyonêk ame qefelnayîş. Êdî no çî Tirkîya de bîyo çîyêko adetî. Ma zî amê tîya ke sansurî protesto bikerê. Ganî nê asteng û sansurî aver nêşêrê. Ganî ma heme rojnameger û komel bi yew vengî vera înan vindê.”
‘Tesîrêko zaf zêde înan ser o est o’
Rojnameger Îhsan Kaçarî zî dîyar kerd ke çapemenîya azade ser o zaf teda û astengî est ê û wina vat: “Keyepelan ser o sansurêko zaf pîl est o. Seba ke vera nê teda û astengan vindê û vera nê sansuran vejîyê, ma sey çapemenîya azade, çapemenîya xosere û rojnamegeran tîya amê têhet. Ma vanê ganî rojnamegerî azad binusê; coka ma astengan qebul nêkenê. Kesê ke raştîye nusenê û raştîye kenê xebere, yenê girewtiş yan zî vera înan dewa yena akerdiş. No tesîr înan ser o zaf zêde yo. Ma vanê ganî no tesîr êdî biqedîyo. Ma vera asteng û sansurî amê tîya û vengê xo berz kenê.”
‘Ganî heme rojnamegerî vera nê astengan vinderê’
Rojnameger Firat Altintaşî zî dîyar kerd ke amancê nê rayîrşîyayîşî xelasnayîşê çapemenîye yo û wina vat: “Ma seba xelasnayîşê çapemenîye ameyê tîya. Zaf rey hesabê Ajansê Mezopotamya, JINNEWS û Ajansê Welatî ameyî astengkerdiş. Tewr peynî HALK TV ser o qayûm ame tayînkerdiş. Ma seba azadîya çapemenîye tîya yê. Ganî ma destê yewbînan bigîrê û heme rojnamegerî vera nê astengan vindê.”
