Sêrt – Hemserekê Rêxistina DBP’yî ya Sêrtî Emîn Dayan û Hemserekê MEBYA-DER’î yê Sêrtî Abdulbakî Taşçi dîyar kerd ke prosesê nikayinî de zî, seba azadîya fîzîkî ya Rayberê Şarê Kurdan Abdullah Ocalanî û averşîyayîşê prosesî gamê şênberî nêrê eştene. Înan vat: “Ganî Rayberê Şarê Kurdan azad bibo û sîyasetê xo bi azadîye bikero. Serkewtişê prosesî xelasîya komelê kurdan, tirkan û Rojhilatê Mîyanênî ya.”
Prosesê Aştîye û Komelê Demokratîkî ke 27ê sibate ya 2025î de hetê Rayberê Şarê Kurdan Abdullah Ocalanî ra dest pêkerdbî, kewt merheleyêka bîne û nêzdîyê di serran o ke dewam keno. Pawîyayêne ke bi qebulkerdişê qanûnê çarçewa gamê pratîkî bêrê eştene, la Konseyê Emnîyetê Neteweyî (MGK) qerarê “teyîdî” nêdayo û nê prosesî derg keno. Bi awankerdişê Komîsyonê Taqîbkerdiş û Nirxnayîşî û 4 binkomîsyonan zî hema gamê şênberî nêameyê eştene. No zî raya pêroyî de endîşeyan zêdeyêr keno.
‘Rayîrê hezar kîlometreyan bi gamêke dest pê beno’
Emîn Dayanî ard vîrî ke şarê kurdî û Têgêrayîşê Azadîya Kurdîstanî heta nika her wezîfeyo ke kewto milê înan, bi grêdayîşê xo yê Rayber Apoyî ra caardo û gamanê xo goreyê ey erzenê. Dayanî vat: “Veşnayîşê çekan kurdan rê zaf zehmet bi. La seba ke kurdan û rêxistina înan bawerîya xo Rayberê xo ardbî, înan no qebul kerd. Nê gaman de zî dewlete gamê ke merdim pê qayîl bibo nêeştê. Kamcîn wext ke Rayber Apo û embazê ma yê hepisxaneyan serbest verdîyayî û qanûnê çarçewa kewt meriyet, ma do o wext vajê ke dewlete bi zerrî hereket kena. La kurdî êdî kurdê verênî nîyê. Rayberîya ma xurt a, heyetê ma yê muzakereyî zî xurt ê.”
Dayanî ard ziwan ke vera kêmanîyanê dewlete zî seke Rayberîye vato “Rayîrê hezar kîlometreyan bi gamêke dest pê beno” û wina dewam kerd: “Nê prosesî de çîyo muhîm no yo ke gonî vindarnîya. Mesele tena demokrasî ya, ganî ma na demokrasî biresnê tirkan zî. Eke her tim qiseyê teror û terorîstîye bêrê xebitnayene, na muzakereyêka raste nîya.”
‘Ganî azad bibo û bieşko sîyasetêko azad bikero’
Dayanî dîyar kerd ke ganî prosesî de her di hetan ra gamî bêrê eştene: “Eke tena yew het bêro fikirîyayene, çareserî zî ca nêyena. Şarê kurdî zaf zulm dîyo, embazê ma serranê dergan hepisxaneyan de mendî. Cenazeyê kurdan bîranê asîtî de ameyî verdayene û şar hema zî esteyanê domananê xo gêreno. Ma hema zî fikr û waştişanê xo yê aştîye ra fek nêverdayo. Ganî seba kesê ke hepisxaneyan de yê û nêweş ê, gamêk bêro eştene û ê bivejîyê. No çîyêko însanî yo, sîyasî nîyo. Ganî sîyasetmedarê kurdî bi qanûnanê ke vejîyayî, lezabez serbest bêrê verdayene.”
‘Firsendêko tarîxî yo, xelasîya Tirkîya ya’
Abdulbakî Taşçîyî dîyar kerd ke tarîxê Têkoşînê Azadîya Kurdan de reya verên a ke her ca de estbîyayîşê Rayberê Şarê Kurdan û rêxistina ey qebul beno. Taşçîyî vat: “Ma şenê vajê ke tarîxê komare de no çî reya verêne ca yeno. Nêzdîyê di aşman o ke meclîsî de tayê qanûnî vejîyayî, la çira hema zî nêkewtî meriyet? Proseso ke Rayber Apoyî dest pêkerdo, firsendêko tarîxî yo û xelasîya Tirkîya ya. Qanûn vejîyayo, la tena nameyê ey est o; pratîkî de gamêka winasîne nêameya eştene. Her aşme derg kenê. Vatêne ‘ma do êlule de’, nika zî vanê ‘ma do teşrîna peyêne de bikerê pratîk’. MGK’yî zî qerar dayo ke teşrîna peyêne de eşkerayîyêk bido. No bêcidîyetêko gird mojneno.”
‘No firsendêko gird o’
Taşçîyî bale ante rol û mîsyonê sîyasetmedaran ser o û wina vat: “Nika vengîyêk û sistbîyayîşêk est o. Rayber Apo vano: ‘Eke şima bixebitê, destê mi do xurt bibo; eke şima nêwazê, kes do dareka kîbrîtî zî nêdo şima.’ Madem ke dewlete no çî nêdana ma, ganî ma destê Rayber Apoyî xurt bikerê ke dewlete gaman bierzo û ma zî heqanê xo bigêrê. Dewlete goreyê konjonkturê Rojhilatê Mîyanênî hereket kena, goreyê rewşa Sûrîye, Iraq û Îranî xo eyar kena; la raştîye de nêwazena ke kurdî bibê wayîrê statuyî. No proses hem dewlete rê hem zî ma rê şansêko gird o. Serkewtişê prosesî xelasîya komelê kurdan, tirkan û Rojhilatê Mîyanênî ya.”
