Festîvala Belgefîlman a FîlmAmedî ya 10. do mabênê 25-29ê êlule de bêra viraştiş. Temsîlkara Komeleya Akademîya Sînemayî ya Rojhelatê Mîyanênî Dîlan Toftîk pare kerd ke muracatê festîvale do 20ê temmuze de biqedîyê û wina vat: “Ez veng dana pêro sînemakaran ke hem fîlmanê xo hem zî projeyanê xo seba festîvale bierşawê.”
Festîvala Belgefîlman a FîlmAmedî ya 10. do emser bi sloganê “Ma tîya yî! Nobedarê Dara Goze yî” mabênê 25-29ê êlule de Çand Amed de bêra viraştene. Festîvala ke ewilî serra 2011î de bi hemkarîya Şaredarîya Peyasî ya Amedî dest pê kerdbî, emser reyna do bi hemkarîya Mudirîya Çand û Karanê Komelkî ya Şaredarîya Peyasî û Komeleya Akademîya Sînemayî ya Rojhelatê Mîyanênî bêra viraştiş. Muracatî seba fîlm û projeyan do heta 20ê temmuze dewam bikerî û destpêkê festîvale de do konserêk bêro organîzekerdiş. Temsîlkara Komeleya Sînemayî ya Rojhelatê Mîyanênî Dîlan Toftîk, derheqê amadekarî, rol û muhîmîya Festîvala Belgefîlman a FîlmAmedî ya 10. de seba ajansê ma qisey kerd.
‘Ma tîya yî, nobedarê dara goze yî’
Dîlan Toftîk dîyar kerd ke înan slogana xo ya emserî şîîra Goran Hacoyî ya “Ma tîya yî, nobedarê dara goze yî” ra girewta û derheqê babetî de wina vat: “Amancê na slogane o yo ke, ma sey kultur, estbîyayîş û afirnayoxîya xo, cuya xo bimojnê. No şar bi serran o na herre ser o yo, xover dano û bi her hawayî aferneno. Ma waşt ke ma nê kulturê kehenî û rastîya komelê hunerê sînemayî û belgefîlman reyde bimojnê. Çunke sînema qadêka zaf meslekî ya û wexto ke ti çîyêk ancenî, hacetanê ci ra bigirî heta karkeranê ci, karkerîyêka pîle wazena. Ma wazenî ke no vîrê ma yo kolektîf bi her hawayî mîyanê cuye de xo awan bikero. Seba kêmîkerdişê nê zehmetîyan, ma mîyanê festîvale de goreyê îmkananê xo hetkarîya hîrê projeyan kenî; yew seba viraştoxîye, yew seba post-produksîyonî û yew zî sey materyalanê kamera û vengî. Çunke her hîkayeya na herre, hîkayeya ma ya hempar a; ma cehd kenê ke nê hîkayeyî biresê şarî.”
‘Vera sînemakaranê kurdan sansurêko hîra est o’
Dîlan Toftîk ard vîr ke Festîvala Belgefîlman FîlmAmedî serra 2011î de Şaredarîya Peyasî reyde dest pêkerdo, her çend dima ra qeyûmî ameyî û atmosferê polîtîkî her wext astengî vetî zî, sey Komeleya Sînemayî û Akademîya Rojhelatê Mîyanênî înan na festîvale heta ewro arda. Dîlan Toftîk dîyar kerd ke na festîvale qada sînemaya Kurdîstanî de festîvala ewilin a belgefîlman a û bal ant astengîyan ser o û wina dewam kerd: “Qada sînemaya Tirkîya de, bi taybetî vera komelanê bindestan û sînemakaranê kurdan sansurêko hîra est o; heta fonan bi xo zî bi hawayêko winasî awan kenî ke îmkan nêdanî to. FîlmAmed nê sansûran şikneno û qadêka azade virazeno ke her kes bişêno tîya de bi hawayêko azad munaqeşa û rexne bikero, hîkayeya xo hempar bikero. Mîsyonê festîvale tena mojnayîşê fîlman nîyo.”
‘Ma do panc rojanê mirdîya xo dekerde vîyarnê’
Dîlan Toftîk dîyar kerd ke her festîvale kombîyayîşêko kolektîf awan keno û sînemakarê ke yenî tîya zî bi nê ruhî yenî. Dîlan Toftîk pare kerd ke îqtîdarî nêwazenî ke no vîr û arşîv bêro vînayîş, o semed ra pawitişê arşîvî seba Kurdîstanî zaf muhîm o û peynîya qiseykerdişê xo de seba programê emserî nê zanayîşî dayî: “Nê semedî ra, emser ma do mîyanê festîvale de panelêkê arşîv û vîrî û atolyeya ci virazî ke ka ma do senî arşîvêk awan bikî. Ma do fîlmê dîrektora cinî Agnes Varda bimojnê û bi semîneran munaqeşa bikerê, ka sey cinîyêk vera na qada ke fikrê camêrdî tede est o xoverdayîşêko senî veto meydan. Ma do roja ewile konserêk zî virazî. Muracatê FîlmAmedî heta 20ê temmuze dewam kenî; festîvala ma do mabênê 25 û 29ê êlule de bêra viraştiş. Ez veng dana pêro sînemakaran ke hem fîlman hem zî projeyanê xo seba festîvale bierşawê. Waştişê ma no yo ke ma do pîya panc rojanê mirdîya xo dekerde derbas bikerê.”
