Sîyasetzane Doç. Dr. Arzû Yilmaze polîtîkayanê Amerîka yê Rojhelatê Mîyanênî, têkilîya kurdan û herême ra ancîyayîşê Amerîka Ajansa Welat rê nirxnayî û vat ke eke qewetê leşkerî yê Amerîka biancîyo zî, qewetêk ke bieşko vernîya hêrişan bigîro, nêmaneno.
Yilmaze vat ke nika Rojhelatê Mîyanênî de têmîyanî est a û berpirsîyarê ci Amerîka ya, la eşkera nîyo ke Amerîka do se bikero, û eşkera nîyo ke stratejîya aye est a yan ney: “Kesê sey Kushner, Witkoff û Tom Barrackî ke tu tecrubeyê înan ê dîplomatîk yan sîyasî çin ê û warê tîcaretî ra yenê, ewro polîtîkayanê Amerîka ramenê. Amerîka çimanê hevalbendanê xo de bawerîya xo vindî kena; heta hevalbendê xo yo tewr nêzdî Îsraîlî ser o zî tesîr nêkena. Hevalbendî goreyê îhtîmalê şerî şekil gênê, seba haştîye ney. Talûkeya tewr girde na ya ke tu mesele çareser nêbena, la îdrakêk yeno awankerdene ke her çî rayîrê xo de yo.”
Yilmaze ard ziwan ke apeyancîyayîşê Amerîka 2009î ra nat rojdem de yo û yeno pawitene ke heta 30ê êlule 2026î biqedîyo: “Cehdê ancîyayîşî yê verênî de DAÎŞ vejîya, Îran Tehran ra heta Beyrûdî serdest bî û Rûsya reya verêne Sûrîye de bingeyê leşkerî awan kerdî. Na reye zî netîceyê cîyayî nêvejîyenê. Qewetêk ke vengîya qewetanê Amerîka pirr bikero çin o; zafê dewletanê herême dewletê binkewte yê. Şero peyên ê Îranî de zî vejîya meydan ke no qewet êdî sey verê pêt nîyo. Coka kaos beno çîyêko mecbûrî.”
Yilmaze vat ke kurdan reyde têkilîyanê Amerîka de vurîyayîşêko gird nêbîyo, çunke xora polîtîkaya Amerîka ya derheqê kurdan de çin a: “Wexto ke Amerîka Iraq de kurdan reyde têkilî ronaye, Saddam est bî; Sûrîye de zî faktorê DAÎŞî est bî. Her di rewşan de zî polîtîkayêka bi kurdan reyde çin bîye; ya polîtîkaya Iraqî bîye ya zî ya Sûrîye. Iraq de piştîdayîşê kurdan her wext bi şertê ‘Iraqêko yewgirewte’ girêdaye bî, Sûrîye de zî bî ‘artêşêka yewgirewte, dewletêka yewgirewte’. Kongre û Pentagon de ‘dostê kurdan’ est bî, la no qet nêbî polîtîkaya kurdan a Washingtonî. Çîyo ke vurîyeno, polîtîkaya Amerîka ya vera kurdan nîya, polîtîkaya aye ya herême û faktorê neweyî yê.”
Yilmaze vat ke Îran de vurîyayîşê rejîmî bê operasyonêka bejî mumkun nêbî û hema zî eşkera nîyo ke nîyetê Amerîka seba operasyona bejî est o yan ney: “Çîyo ke DYA nêkerd û cesaret nêkerd bikero, qewetêko bîn ê herême nêeşkeno bikero. Nê halî de, do bi nê rejîmî reyde rayîrê pêkerdişî bêro dîyene, yan zî bi piştîdayîşê teberî serewedartişêkê zereyî reyde rejîm bêro rijnayene; ambargoyê peyênî û hêrişê dem bi dem mojnenê ke rayîro dîyin ameyo weçînayene. Netîceyê şerê Îranî do hemsengîyê zereyî yê Îranî dîyar bikerê.”
Yilmaze peynî de vat ke şerê Îranî prosesê çareserîye ser o zî tesîr keno: “Hem Îranêko pêt hem zî Îranêko parçebîyaye xizmetê menfeetanê Tirkîya kena; rewşa îdeale seba Tirkîya Îranêko sist o sey Iraq û Sûrîye. Nê çarçewa de îttîfaqo kurdan reyde Tirkîya rê hem asayîşê sînorê Îranî hem zî pêtbîyayîşê warê Îranî de firsend dano. Senaryoyêko winasî de Tirkîya eşkena sey Iraq û Sûrîye tena herêma sînoran de tayê xebatanê leşkerî bikero, la ez nêfikirîyena ke Tirkîya bikewo mîyanê hêrişanê vera Îranî.”
