KJAR’î bi munasebetê 25ê Teşrîna Peyêne eşkerayîyêke da. KJAR’î bale ante şîdetê dewlete, kiştişê cinîyan û zextanê ke Îran de cinîyan ser o zêde benê û wina ame vatene: “Xelesnayîşê komelî tena bi garantîkerdişê heq û azadîya cinîyan mumkin o.”
Komeleya Cinîyanê Azadan ê Rojhelatê Kurdîstanî (KJAR) bi munasebetê 25ê Teşrîna Peyêne, Roja Mîyanneteweyî ya Têkoşînê Vera Şîdetê Cinîyan Ser o eşkerayîyêka nuştekîye weşanaye. KJAR’î bale ante halê cinîyan ê Îranî û şîdetê ke vera înan yeno kerdene ser. Eşkerayîye de ame vatene ke ganî têkoşînê vera şîdetî bi yew roje sînordar nêbo, her roj dewam bikero.
‘Heşt aşmanê verênan ê serra 2026î de tewr tayê 528 kesî ameyê dardekerdene’
KJAR’î eşkerayîya xo de wina vat: “Nêzdîbîyayîşê 25ê Teşrîna Peyêne, Roja Mîyanneteweyî ya Têkoşînê Vera Şîdetê Cinîyan Ser o reyde, krîz û gerginîyê sîyasî yê mintiqa warê sîyasî zewt kerdo; înan mîyan de sîya şerê mabênê Dewletanê Yewbîyayeyan ê Amerîka, Îsraîlî û hukmatê Îranî zî est a. Tehlukeya tewr pîle ya halanê winayênan ê hesasan de na ya ke şerê mîyanênî yê rejîmî yê vera komelî û taybetî şîdetê sîstemî yê vera cinîyan bêro îhmalkerdene. Tecrubeya tarîxî mojna ke sîstemê zulmî krîzanê teberî ra fayde gêno û cehd keno ke serdestîya xo ya mîyanêne xurtêr bikero.
Serra vîyarte de makîneyê zulmê emnîyetî û dadwerîye bi lez û zêdebîyayîşêko ke hetanî nika nêameyo dîyene dewam kerdo. Belgeyî mojnenê ke Kurdîstan, Belûcîstan û cayanê bînan ê welatî de pêlêka hîraye ya vîndîkerdişanê bi zorî bîya. Destbendkerdişanê bêxaberan û berdişê hepsîyan ê hepisxaneyanê nêzanîyayeyan ra bigîre hetanî vetiş û bicaardişê bêvindertişî yê qerarê dardekerdişî. Goreyê raporê Rêxistina Heqanê Merdiman a Îranî, tena heşt aşmanê verênan ê serra 2026î de tewr tayê 528 kesî ameyê dardekerdene. Na hûmarêka zaf tersnayoxe ya û mojnena ke tersnayîş bîyo hacetê sereke yê hukmatî yê kontrolkerdişê nêrazîbîyayîşan.”
‘Komelêko ke heqê azadîya cinîyan nêpaweno, mecbur o ke çerxêka şîdetî ya zafhetine de bifetisîyo’
Eşkerayîye de ame dîyarkerdene ke şîdetê dewlete dewam keno, komel de hadiseyê kiştişî û kiştişê eşîrî û mîyanê keyeyî zêde bîyê û wina ame vatene: “Şîdetêk est o ke goreyê daneyanê nikayênan, her roj yan zî her çend rojan rayêk beno sebebê merdişê cinîyêke. Kêmîyê qanûnî û piştdayîşê sîstemê dadwerîye yê vera fîîlanê sucan ê bi nameyê ‘namûsî’, bi dubarekerdişê îdeolojîya camêrdserdestî hetê sîstemê îqtîdarî ra reyde, verê kiştoxan akerdo. Kiştişê bi hawayêko wehşî yê Meryem Yarmohammadî, cinîya 28 serreyîye ya Qeşmije ke badê îşkence û parçekerdişê bedenî hetê birayê xo ra û bi hetkarîya mêrdê xo ameya kiştene û virazîyayîşê kombîyayîşanê piştdayîşî seba kiştoxî, tena nimûneyêk ê nê şîdetê bêkontrolî yo ke adet û qanûnê peyverûyî vejenê meydan. Soraya ke 21 serre bîye û dayîka hîrê domanan bîye, bi çakûçî ameya kiştene; Ayda Heyderiyane zî Sine de hedefêka bîne ya nê felaketî ya. Komelêko ke heqê cuye û azadîya cinîyan nêpaweno, mecbur o ke çerxêka şîdetî ya zafhetine de bifetisîyo.”
‘Vengê hepsîyan dêsanê hepisxaneyan ra berz bî’
Dewamê eşkerayîye de nê çîyî ameyî vatene: “Serra 2026î de şîdetê nimitey ê vera cinîyan Îran de bi şiklê bêparverdayîşê sîstematîk ê ekonomîkî, ferqanê qanûnî yê bingeyînbîyayeyan û zextanê psîkolojîk û kulturî yê bi nameyê ‘pawitişê namûsî’ û sucdarkerdişê kesê ke bîyo hedef dewam kerdo. No tewir şîdetê nêasayeyî ke bi krîzanê debarê cuye û çinbîyayîşê qanûnanê pawitişî û verênîgirewtişî giranêr beno, bi normalkerdişê bindestîya cinîyan a cuya rojane de, serbestîya înan wedarneno û seba vejîyayîşê şîdetanê eşkerayan û felaketinan bingeyê sereke amade keno.
La rixmê nê tewiranê cîyayan ê zulmî zî, hepisxaneyê welatî bîyê merkezê sereke yê xoverdayîş, dadxwazî û hişyarîye. Xoverdayîşê cinîyanê sey Zeyneb Celaliyane, Werîşe Mûradî û Pexşan Ezîzî û dewamkerdişê kesanê ke rastê vîndîkerdişê bi zorî û zextanê emnîyetî ameyê, înan mîyan de Zehra Pîrdehqane, Perwîn Rasiq Qizilbaşe û Sara Reşîdî, mojna ke dêsê hepisxaneyî nêeşkayê vengê seyyewbînîwazîye bêveng bikerê. No xoverdayîş hepisxaneyî kerdê kelayê girêdayîşê têkoşînê sîyasî, komelkî û dadxwazîye.
Xebat û fedakarîya cinîyan nê heme serran de qezencê ke êdî peyser nêgêrîyenê, qeyd kerdê; înan mîyan de:
- Girêdayîşê waştişanê têgêrayîşê cinîyan bi çalakîyanê protestoyî yê karkeran, mamosteyan, wendekaran û kêmanîyanê bin zextî reyde, seba têkoşînêko yewbîyaye vera şîdetê sîstemî, ekonomîkî û yê bi nameyê namûsî;
- Eşkerakerdişo bêvindertiş ê vîndîkerdişanê bi zorî, dardekerdişan û dosyayanê kiştişê cinîyan û vindarnayîşê vîrraşîyayîşê xeberanê zulmî bin sîya krîzanê eskerî û sîyasîyan de;
- Îlankerdişê xoverdayîşê hepsîyanê sîyasîyan û piştdayîşê waştişanê înan sey bingeyê têgêrayîşanê protestoyî yê komelî.
Coka ma sey KJAR’î îlan kenê ke 25ê Teşrîna Peyêne bi îdealanê seyyewbînî û şerefê merdimî reyde newekerdişê peymane ya. Ma bawer kenê ke xelesnayîşê komelî heme tewiranê şîdetî ra tena bi rayîrê bicaardişo temam û bêşert û merc ê heq û azadîya cinîyan mumkin o. 25ê Teşrîna Peyêne tena rojêk nîya. Şîdetê vera cinîyan hema nêqedîyayo. O her roj keyeyan de, kuçeyan de, merkezanê destbendkerdişî de û hepisxaneyan de dewam keno. Coka têkoşînê vera aye zî nêeşkeno tena bi yew roja serrnameyî sînordar bibo. Ma heme rojanê serre de vera nê şîdetî vindenê û heme kesan ra wazenê ke nê helwestê vera şîdetî de tewrê ma bibê û verê hedefgirewtişê cinîyan bêro girewtene.”
