Murat Burtakuçînî tekîd kerd ke têkoşînê vera girêdayîşê madeyî de tena tedawîya tibî bes nîya û ganî piştîya psîkolojîke û sosyale pîya bêrê ramitene; ey bale ante ser o ke girêdayîş, zeîfbîyayîşê gireyanê sosyalan ra girêdaye yo.
Amed û bajaranê bînan ê Kurdîstanî de şuxulnayîşê tiryakî û girêdayîşê madeyî zêdîyeno, la merkezê tedawî bes nîyê. Şaredarîya Şaristanê Girdî ya Amedî Merkezê Şêwirdarî û Perwerdeyî yê Girêdayîşê Madeyan ard ca. Goreyê raporê Baroyê Amedî, herême de emrê şuxulnayîşê tîryakî resayo 13î, şaristananê dorûverî de zî resayo 9î.
Perwerdekarê merkezî Psîkolog Murat Burtakuçînî ard ziwan ke destpêkê xebate ra nat 160 ra vêşêr şêwirdarî ameyî: “Tewr zêde metanfetamîn, esrar, kokaîn û eroîn yeno şuxulnayene; zafê înan zî yew madeyî ra vêşêr şuxulnenê, şuxulnayîşê zaf madeyan est o. Keye yan kesî wexto ke verê yenê, zafane nêzanê ke do se bikerê.”
Hîrê lingi est ê: piştîya psîkolojîk, tedawîya tibî û piştîya sosyale
Burtakuçînî vat: “Goreyê ma girêdayîşê madeyî maneno masayêka hîrê lingine: piştîya psîkolojîk, tedawîya tibî û piştîya sosyale. Ganî hîrê hebî pîya bibê; eke pîya nêşirê, kêmî maneno. Tayê kesî fikirîyenê ke ‘ez do merdimê xo hepisxaneyê nêweşxane de bida tepîştene, badê prosesê hîrê hewteyan ê AMATEMî her çî do bibo rast’, la tena tedawîya tibî çareserî nîya.”
Sebebê girêdayîşê madeyan est ê
Burtakuçînî ard ziwan ke noqtaya tewr muhîme bi taybetî seba doman û ciwanan hewcedarîya girêdayîş û aîdîyetî ya: “Eke keye de hewcedarîya heskerdişî nêro mirdkerdene, eke mekteb de mamosta ci nêvîno, eke taxe de embazanê xo ra bêro teberkerdene, kes keweno gêrayîşê girêdayîşêk. Wexto ke nê girêdayîşî keye, komel û dorûverî reyde pê nêgîro, çi heyf ke cehd keno ke ê girêdayîşî madeyî reyde bikero.”
Burtakuçînî tekîd kerd ke hedefê bingeyin newe ra viraştişê gireyanê sosyalan o: “Eke ma nêzdîbîyayîş û polîtîkayanê ke ê gireyan pêt kenê aver berê, ma do bin ra problemî çareser bikerê. Merdimo ke girêdaye yo, zaf waran de probleman virazeno: têkilîyê keyeyî xirab benê, karê xo ra vejîyeno, bêkar maneno û dorûverê ci yo sosyal vindî beno.”
Ganî komel ciwanan reyde girêdayîşanê pêtan rono
Burtakuçînî ard ziwan ke şuxulnayîşê madeyî merdiman anceno feqîrîye û şîdetê şexsî ser o, la êyê ke demêko derg made nêşuxulnenê, înan de vurîyayîşê muhîmî benê: “No problemêko wina nîyo ke nê merkezî tena bi xo çareser bikerê.”
Burtakuçînî ard ziwan ke merkezê ci xebatanê pawitiş û vindarnayîşî zî rameno, seba pîlan xebatê psîkoperwerdeyî û seba domanan atolyeyê qerardayîş, weçînayîşê embazî û cuya biweşîye: “Girewtişê tedbîran seba înanê ke beno ke ameyoxî de bibê girêdayeyê madeyî, xebatêka hîna berhemdar a. Eke ma sey komelî, herkes û her sazgeh reyna ciwanan reyde girêdayîşanê pêtan ronê, ma tena wina eşkenê vernîya girêdayîşê madeyan bigîrê.”
