Ankara– Kamuran Tanhan endamê Komîsyonê Plan û Butçe yê Meclîsî û parlamenterê DEM Partî yo. Kamuran Tanhanî qetî kerd ke emser zî sey her serre para tewr pîle ya butçe şerî rê ameya abirnayîş. Kamuran Tanhanî wina va: “Na butçe seba kedkaran, karkeran, cinîyan û heme komelî butçeya xeniqnayîşî ya.”
Komîsyonê Plan û Butçe yê Meclîsî de erjnayîş û munaqeşeyê teklîfê qanûnê butçeya serra 2027î dewam kenê. Butçeya serra newîye de “pawitiş û emnîyetê zereyî” rê 3 trîlyon û 454 mîlyar lîre ame abirnayîş. No mîqdar se ra 12,7ê butçe ya. Yeno planlekerdiş ke herînayîşê çek û cebilxaneyan goreyê serra vîyarteye se ra 229 zêde bibo. Butçeya Wezaretê Pawitişî zî goreyê serra vîyarteye se ra 86 zêde bîye. Wezaretî rê 1 trîlyon û 533 mîlyar lîre ame abirnayîş. La pereyo ke ardimanê komelkîyan rê ame cîyakerdiş, tena se ra 4,9 yo. No zî 1 trîlyon û 341 mîlyar lîre yo. Butçeya karkeran, cinîyan, kedkaran û feqîran emser zî sey her serre bin enflasyonî de menda. Butçeya emserî de zî para tewr pîle pawitişî rê ameya abirnayîş.
Parlamenterê DEM Partî yê ke endamê Komîsyonê Plan û Butçe yê, roniştişanê butçe de reaksîyon mojnenê. Ê vanê ke butçe de qalê Prosesê Aştîye û Komelê Demokratîkî nêameyo kerdiş. Coka ê do na butçe qebul nêkerê. Vera butçe kampanyaya DEM Partî ya “Seba nanî, aştîye û edaletî butçe” zî dest pêkerd. Na kampanya do aşmêk dewam bikero.
DEM Partî çarçewaya kampanya de do zaf şaristananê Bakurê Kurdistanî û Tirkîya de çalakî û programê cîya cîya organîze bikero. Kamuran Tanhan parlamenterê DEM Partîye yê Mêrdînî û endamê Komîsyonê Plan û Butçe yo. Ey Ajansê Welatî (AW) rê qisey kerd. Kamuran Tanhanî qalê butçeya serra newe, teklîfanê DEM Partîye yê butçe û kampanyaya ke dest pêkerda kerd.
‘Butçe tewr zaf seba şerî ameya cîyakerdiş’
Kamuran Tanhanî da zanayîş ke butçeya serra 2027î butçeya serra vîyarteye ra hîna xirab a. Ey wina va: “Ma butçeya emserî ra pawitêne ke seba Prosesê Aştîye û Komelê Demokratîkî pereyê butçe zafane komelî, perwerdeyî, weşîye û waranê bînan rê bêrê abirnayîş. Ma pawitêne ke nê waran pawitişî ra zafêr pere bigîrê. La butçeya emserî de zî pereyo tewr zaf reyna pawitişî rê ame abirnayîş. Butçe tewr zaf seba şerî ameya abirnayîş. Coka sereyê ma de şikî est ê. Herçiqas pêrodayîşêk çin o zî ‘pawitişî’ rê butçe ameya abirnayîş. Belê, na butçe goreyê polîtîkayanê teberî yê Tirkîya ameya hedrekerdiş. Tirkîya wazena ke her ca de mîyanê şerî de bo. Coka butçeya şerî zêde kena. Ma destpêkê komîsyonî de teklîf kerd ke Komîsyonêko Kontrolî bêro awankerdiş. La no teklîfê ma nêame qebulkerdiş. Seba ke Tirkîya de qerarê her çîyî yew merdim dano. Ma waşt ke verê naye bêro girewtiş û kesê ke karê xo de zana yê, kontrol bikerê. La teklîfê ma nêame qebulkerdiş.”
‘Teklîfê ma no yo ke butçe komelî rê bêra abirnayîş’
Kamuran Tanhanî dîqete ante zêdebîyayîşê faîzî ser ke butçe de virazîyo. Ey qiseykerdişê xo wina dewam kerd: “Qalemo tewr pîl şono lobîya faîzî. Na butçe seba kedkaran, karkeran, cinîyan û heme komelî butçeya xeniqnayîşî ya. Coka ma hem komîsyonî de hem zî bi kampanyayan wazenîme ke butçe karkeran, cinîyan, ciwanan, wendekaran, feqîran û heme komelî rê bêra abirnayîş. Emser zî şaredarîyan rê butçeyêka kême ameya cîyakerdiş. Bi naye wazenê ke şaredarîyan bixeniqnê. Çunke şaredarî destê înan ra vejîyayî. Coka çiqas ke destê înan ra yeno, butçeya şaredarîyan kêm kenê. Teklîfê ma yê komîsyonî zî no yo ke butçe karkeran, cinîyan, ciwanan, teqawitan û komelî rê bêra abirnayîş. Wina komel do tayê rehet bibo.”
’Kampanyaya “Seba nanî, aştîye û edaletî butçe’
Kamuran Tanhanî dîyar kerd ke hukmatî teklîfê butçe kerd. Vera na butçe kampanyaya DEM Partî ya “Seba nanî, aştîye û edaletî butçe” dest pêkerd. Kamuran Tanhanî wina va: “Kampanyaya ma qezaya Misircî ya Sêrtî de dest pêkerd. Uca cinîyêke qisey kerd û bîye rojeve. Tirkîya de kede rê hurmet nêbena. Nê krîzanê fonan de zî vejîya meydan ke senî îstîsmarê kede yeno kerdiş. Eke kede rê hurmet nêbo, nan zî çin o. Coka manaya kampanyaya ma na ya ke kede, nan û demokrasî na welat de hakim bibê. Ganî nê bibê polîtîkayê dewlete ke welatijî bieşkê cuyêka weşe bicuyê.”
‘Ganî şar vera na butçe sere wedarno’
Kamuran Tanhanî îfade kerd ke înan mesulan ra zaf çîyî pers kerdê û zaf teklîfî kerdê. Derheqê munaqeşeyanê butçe de zî wina va: “Ma pers kerd ke çira hende pere pawitişî rê yeno abirnayîş. Cagirê Serekkomarî cewab da û va ke înan seba averşîyayîşê sanayîya pawitişî butçe abirnayana. La ma na dewlete nas kenê. Na dewlete wazena ke her wext mîyanê şer û pêrodayîşan de bo, tena zere de ney, teber de zî. Vizêr komîsyon ra Peymana Mekkeyî zî ame vîyarnayîş. Na peymane do bêra rojeva Meclîsî zî. Tirkîya na peymane seba cebheyêkê şerî komîsyon ra vîyarnaye. Coka pere lazim o. Estbîyayîşê eskeranê Tirkîya ya Başûrê Kurdistanî de zî na butçe ra girêdaye ya. No welat de 18 mîlyon welatijê teqawitî est ê. Înan rê butçeyêka wina ameya abirnayîş ke ke pê nêeşkenê debara xo bikerê. Ganî şar vera na butçe sere wedarno. Ma partîyê muxalîfî do vera na butçe vejîyî. La sîyaset tena bes nêkeno. Ganî welatijê ke na butçe qebul nêkenê zî vera na butçe çalakîyan dest pêbikerê û vengê xo berz bikerê.”
