Amed – Maya bi nameyê Fadîme Uluşe semedê ke mezelê lajê xo Cîhan Uluşî yo ke adara 2006î de Koyê Cûdî de şer de cuya xo ra bîbî bivîno, bi halê xo yê nêweşî Fransa ra ameye Şirnex û mezelê lajê xo Şehîdgehê Koyê Cûdî de vîna.
Têkoşînê Têgêrayîşê Azadîya Kurdan ê 52 serran de bi des hezaran kesan semedê azadî, heq û estbîyayîşê şarê Kurdî û Kurdîstani canê xo da. Bi hezaran canfedayî yan bêgor ê yan zî şehîdgehanê ke Têgêrayîşê Azadîye “prosesê çareserî” yê serranê 2013 û 2015 de awan kerdî bî û dima ra hetê dewlete ra ameyî rijnayene de ameybî definkerdene. Nê canfedayan ra yew zî Cîhan Uluş (Yilmaz Xorto) o ke serra 1999 de tewrê Têgêrayîşê Azadîya Kurdan beno û 31ê Adara 2006î de Koyê Cûdî yê Şirnexî de 3 embazanê xo reyde pêkewtişêk de cuya xo ra bî.
Cîhan Uluş, mezraya Tahtali ya dewa Sevdîlî ya qezaya Elbistanê Mereşî ra yo. Cîhan Uluş serra 1996an de keyeyê xo reyde koçê Fransa keno û uca ra tewrê sefanê Têgêrayîşê Azadîye beno. Çaxê ke Cîhan Koyê Cûdî de cuya xo ra beno, birayê ey Hasan Uluş û çend endamê keyeyî semedê ke cenazeyê ey bigîrê, şonê qezaya Silopî ya Şirnexî. Labelê Serdozgeriya Komare ya Silopî keyeyî rê vana ke cayê pêkewtişî de tu cenaza çin a. Keye zî naye ser o agêreno.
Medyaya dîjîtal de vîdeoyê ke tede kerrayê mezelê lajê aye estbî dîbî
Keyeyê Uluşî yo ke şaristanê Mulhouse yê Fransa de ciwîyeno, roja ke Cîhan tewr beno hetanî wefatê ey qet agahî tira nêgirewt. Keyeyî nêzdî 20 serrî yo zî cenazaya lajê xo ra qet agahî nêgirewtbî. Maya Cîhan Uluşî, Fadîme Uluşa 88 serre ke nêweşiya qelb û pîşike estê û bi cihazê oksîjenî ciwîyena, kewte dimayê vînayîşê mezelê lajê xo.
Keyeyî verê çend rojan medyaya dîjîtale de vîdeoyê ke tede kerrayê mezelê lajê înan estbî dîyî. Maye Fadîme ya ke nêweş û cile de bî, bi na agahî weş bena û domananê xo ra wazena ke şêro serê mezelê lajê xo. Naye ser o domanê aye o kesê ke vîdeo pare kerdo reyde kewenê têkilîye. Dima ke keyeyî derheqê cayê mezelê Cîhanî de agahî girewte, maye Fadîme tewlê domananê xo Elîf, Sûltan, Hasan û Mehmet Uluşî ra Fransa ra ameyî Şirnex û nêzdîyê çar hezar kîlometreyî bi wesayîta xo ameyî.
Keyeyî verê ke şêro Şirnex, muracatê Komeleya Yewîya, Kultur, Hetkarî û Paştîdayene bi Keyeyanê ke Dergûşa Şaristanîye de Merdimê xo Vîndî Kerdê (MEBYA-DER) ya Amedî. Rayberê MEBYA-DERê Amedî keyeyî reyde şiyî Şirnex. Şirnex de rayberanê MEBYA-DERê Şirnexî keye pêşwazî kerd û înan reyde şiyî Şehîdgeha Cûma Bilîkî û Binevş Edessa ya dewa Sipîndarokî ya Şirnexî ke tede gorê endamanê PKK, HPG û YJA Starî estê.
Dimayê gerayîşêko derg kerrayê mezelê birayê xo dîyî
Dimayê raywanîyêka zehmete way û birayê Uluşî û rayberanê MEBYA-DERî resayî şehîdgehê rijayeyî, labelê maye Fadîme Uluşe semedê nêweşîya xo 500 metre dûrê şehîdgehî de mende. Çaxê ke way û birayê Uluşî resayî şehîdgehî, dima ra gerayîşêko derg kerrayê gora birayê xo goranê rijnayan de dî. Way û birayê Uluşî vat ke pêro gorî ê birayê înan ê û dima ke wextêko derg goran de gêrayê, hesirî rijnayî. Endamê keyeyî verê ke agêrê, semedê maya xo her gore ra hinî herre girewte. Keyeyî verê ke şêro Fransa, şiyî dewa xo ya qezaya Elbistanê Mereşî. Fadîme Uluşe heqê lajê xo û amancê ameyîşê xo de Amed de Ajansa Welatî rê qisey kerd.
‘Mi soz dayo embazan ez o şorî koyî’
Fadîme Uluşe tewrbîyayîşê lajê xo wina qal kerd: “Ez rojêke ewnîya ke lajê mi keyeyê ma yê Fransa ra ame zere. Vat ‘dayê ez şona’. Mi vat ti şinê kotî. Vat ‘ez o şorî koyî, mi embazan rê soz dayo. Mi waşt ke welat de şorî to nêverda, to ez arda tîya, ez o şorî’. Vat ‘ti bimirî zî ez o verê to ra ravêrî û şorî’ Mi êdî vengê xo nêkerd. Senî ke çimê Abdullah Ocalanî girewte dî û şî.” Maye Fadîme Uluşe da zanayene ke roja ke o şî hetanî roja ke cuya xo ra bî lajê xo ra qet agahî nêgirewta û agahîya şehadetê ey televîzyon ra girewta. Fadîme Uluşe ard ziwan ke wexto ke agahîya şehadetê ey eşnawita keyna, laj û tornê aye semedê persê cenaza şiyî qezaya Silopî ya Şirnexî û wina dewam kerd: “Zaf kewtî dima la ma cenaza nêdî. Dozgerîye vate ke cayê hedîse de tu cenaza nêameya vînayene. Dima ra zî ma qet agahî bi dest nêviste.”
‘Senî ke mi eşnawit vîdeoyê mezelê ey ameyo vînayene, ez weş bîya’
Fadîme Uluşe nîşan da ke medyaya dîjîtal de vîdeoyê ke tede kerrayê mezelê lajê aye aseno vînena, naye ser o semedê vînayîşê mezelê lajê xo Fransa ra kewta rayîr û ameya ke şêro Şirnex û wina dewam kerd: “Ez nêweşxane de bîya. Fekê mi ra gonî ameyêne. Doktorî vat şore pêro keyeyê xo bivîne. Hişê mi sereyê mi ra şîbî. Dima ra mi eşnawit ke vîdeoyê mezelê Cîhanî ameyo vînayene. Mi dima ra vat ‘ez o na nêweşîye ra bixelas î, ez do şêrî mezelê lajê xo bivînî.’ Senî ke mi eşnawit vîdeoyê mezelê ey peyda bîyo ez ameya xo ser. Ez şîbîya.”
Fadîme Uluşe peynîya qiseykerdişê xo de waşt ke mayî nêbermê û aştî bibo.
