Şubeyê Odaya Mîmaran ê Amedî, derheqê texrîbat, problemanê şaristanî û pêşnîyazanê çareserî yê qezaya Sûrî ser o ‘Raporê Çimdarî û Pêşnîyazan ê Sûrî’ eşkera kerd û wina vat: “Seba ke ma problemanê şaristanî yê ke est ê, înan rê çareserîya bilez û domdar awan bikerê, ganî bi tewrbîyayîşê Şaredarîya Amedî ya Şaristanê Girdî, Şaredarîya Sûrî, TMMOBê Amedî û dînamîkê şaristanî ‘Komxebata Sûrî’ bêra viraştene.”
Şubeyê Odeya Mîmaran ya Amedî, derheqê rijnayîş, problemanê şaristanî û pêşnîyarê çareserî yê qezaya Sûrî de ‘Rapor Çimdarî û Pêşnîyaran a Sûrî’ ser bînaya xo de raya pêroyî rê eşkera kerd. Xeylê mîmarî tewrê eşkerayî bîyê. Vengdayîşê heme dînamîkanê şaristanî kerd ke seba pawitişê Sûrî bikewê mîyanê lîv û têgêrayîşî. Hemsereka Odeya Mîmaran Şîlan Mizrak metnê raporî wend.
‘Prosesê ke giran bêre rayraberdene tehrîbatî gird kenê’
Şîlan Mizrak bale antê muhîmîya mîrasê tarîxî ser o û dîyar kerd ke Sûr bi tarîxê xo yê hezar serran û mîmarîya xo ya resene sey warê arisîyayîşî bale anceno, labelê eleqeyo zêde xo reyde xeylê problemanê şaristanî zî ano û wina vat: “Sere de problemê mîmarî yê warê mîrasê kulturî û tarîxî de çiqas şino zêdeyêr benê. Seba ke mudaxeleyê muhîmî nêyenê kerdene û prosesê giran rayra şino. Na rewşe bena sebebê texrîbatan ke nêyenê telafîkerdiş û cuya komelî zî çiqas şina xirab kena.”
‘Ganî heme xebatan de rêzikê planê îmarî bêro esas girewtene’
Şîlan Mizrak dîyar kerd ke seba têrîameyîşê nê texrîbatî ganî gamê bilez û şênberî bêrê eştene û vat: “Seba pawitişê vîrê Sûrî û neqlkerdişê ey ê seba azanê ameyoxî, ganî xebata belgekerdişî bilez bêra dest pêkerdene. Heme planan de ke merkezê şaristanê tarîxî bêrê kerdene ganî rêzikê Planê Îmarî yê seba Pawitişî (KAÎP) esas bêrê girewtene û mudaxaleyê ke zerar danê prensîbanê pawitişî, înan ra dûrî vinderê. Eynê wextî de xebatê restorasyonî yê Sûr û bedenan ganî goreyê prensîbanê zanistî bêrê qedênayene, tescîlê awanîyan bêrê kerdene û awankerdişê bêkontrol ê ke zerar dano cewherê kuçeyan bêrê astengkerdene.”
‘Îşxalê peyarayîr û problemê otoparkî cuya asteng kenê’
Şîlan Mizrak sewbîna bale ant problemanê rajane û binawanîye ser o ke sey îskeleyê restorasyonê ruhê şaristanî xirab mojnenê û emnîyetê dorûverî fînenê tehluke û qiseykerdişê xo wina domna: “Îşxalê peyerayîran ê hetê esnafan ra heqê bikarardişê warê pêroyî yê peyayan asteng keno; ganî kuçe û peyerayîrî seba her kesî ewle û bikonfor bê. Sewbîna rayîrmojnayîşê parkkerdişê wesayîtan ê karsazan ê vernîya dikanan ganî bêrê vindarnayene. Seba çareserkerdişê otoparkî, ganî teberê Sûran de cayê neweyî bêrê plankerdene û bi taybetî xetê şîyayîş û ameyîşî û parkkerdişê otobusanê turîzmî bêrê biserûberkerdene, kêmanîyê roşnkerdişê kuçeyan û kontrolê pakîye yê cayanê karî zî weşîya pêroyî fîneno tehluke.”
‘Çareserî Komxebata Sûrî ya’
Şîlan Mizrak peynî de bale ante pêşnîyazê xo yê sereke yê seba çareserîyêka domdare vengdayîşê xo bi nê vateyan qedêna: “Seba ke ma problemanê şaristanî yê ke est ê, çareserîya bilez û domdare aver berê; ganî bi tewrbîyayîşê Şaredarîya Amedî ya Şaristanê Girdî, Şaredarîya Sûrî, Komîteya Koordînasyonê Şaristanî (ÎKK) yê TMMOB’î yê Amedî û dînamîkê şaristanî, ‘Komxebata Sûrî’ bêra viraştene. Sey Odaya Mîmaran wexto ke nê problemî û pêşnîyazê çareserî yê ke ma tespît kerdê bi raya pêroyî rê pare kenê, ma eşkera kenê ke no şaristan warê cuya ma ya hempare û ma amade yê ke heme xebatanê paştîdayîşî de cayê xo bigîrê.”
