Kongreya Derûnasiyê ya Mezopotamyayê ku li Amedê tê lidarxistin di roja sêyemîn de bi rûniştin û kargehan bi çoşeke mezin bi dawî bû. Beşdaran di rûniştinên îro de li ser lêgerîna nasnameyê, Cih û Dayîkên Şemiyê, ziman û derûniyê rawestiyan
2yemîn Kongreya Derûnasiyê ya Mezopotamyayê ku ji aliyê Komeleya Derûnasên Mezopotamyayê (DER-MEZ) ve bi dirûşma “Mirov divê derûniya xwe bi ziman û nasnameya xwe hîs bike” tê organîzekirin li Navenda Kongreyê ya Elî Emîrî ya Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê di roja sêyemîn de bi kargeh û rûniştinan bi dawî bû.
Di roja sêyemîn de kargeha bi sernavê “Şahidiya hebûnê: Serboriyeke Terapiya Hunerî” û kargehên cur be cur hatin lidarxistin. Piştî kargehan rûniştina yekem a ku bi sernavê “Cih, Nasname û Windayî” bi moderatoriya Zelal Coşkun û panelîst li ser navê Dayîkên Şemiyê Besna Tosun, Orhan Kaya û Dayîka Aştiyê Yildiz Doganay dest pê kir.
‘Tenê yek daxwaza me dayîkan heye bila aştî demildest pêk were’
Yildiz Doganay da zanîn ku ew her tim gotina aştiyê li ser zimanê xwe kêm nekirine û wiha got: “Ev bi salane em êş dikşînin, xem dikşînin lê me tu car dev ji aştiyê û daxwaza aştiyê berneda. Tenê yek daxwaza me dayîkan heye bila aştî demildest pêk were.”
‘Rêzgirtina ji miriyan re, taybetmendiya herî bingehîn a aştiyê ye’
Besna Tosun jî di axaftina xwe de ev tişt anîn ziman: “Ez keça Fehmi Tosun ê ku di bin çavan de hatiye windakirin im. Ez şahida binçavkirina wî me jî. Li van axan, di bin çavan de windakirin bûye şêwazekî jiyanê. Li dijî vê em têkoşînê dikin. Heya ku edalet pêk were em ê têkoşîna xwe berdewam bikin. Me li Qada Galatasarayê bi 5 kesî dest pê kir, paşê bi hatina dayikên ji Kurdistanê re em bûn bi hezaran kes. Rêzgirtina ji miriyan re, taybetmendiya herî bingehîn a aştiyê ye. Em ê xwedî li aştiyê derkevin.”
Di dawiyê de ji Zanîngeha Philipps a Marburgê Derunnasê Civakî Dr. Orhan Kaya axivî û li ser pêvajoya xebatên akademik ên navneteweyî ku bandora lêgerîna edaletê û çanda protestoyê ya Dayikên Şemiyê lêkolîn dike rawestiya û Piştî salên 1995an di bûyerên kujerên wan nediyar de xebata ku li ser Dayikên Şemiyê kirine bi rêya wêne û lêkolînên xwe vegot.
‘Pêywendiya di navbera ziman û kesayetiyê û têkiliya ziman û muzikê hat nîqaşkirin’
Moderatoriya ku rûniştina duyemîn Berîtan Onuk dikir bi mijara “Di huner û wêjeyê de girîngiya zimanê dayîkê” dest pê kir. Panelîstên vê rûniştînê Berzo Mehmûd û Mesud Gever li ser pêywendiya di navbera ziman û mêjî de, pêywendiya di navbera ziman û kesayetiyê û têkiliya ziman û muzikê de rawestiyan.
‘Ji nû ve avakirin û afirandina derûniyê hat nîqaşkirin’
Piştî rûniştina duyemîn, rûniştina dawî a kongreyê bi moderatoriya Ebru Akkoyun kir bi mijara “Terapî û zimanê dayîkê: Ji nû ve avakirin û afirandina derûniyê” dest pê kir. Leyla Turhan Taylan, Duzgun Ugur û wek panelîst di vê rûniştinê de cih girtin û li ser mijarên di navber mayîna dû zimanan, zimanê navbera terapist û nexweş, ton, awaz û rîtma ziman û di heman demê de bi van mijaran re girêdayî derunniya dema terapiyê axivîn.
‘Kongre bû wesîleya têkiliya her çar parçeyên Kurdistanê’
Piştî kargeh û rûniştinan ji rêveberiya DER-MEZê Jiyan Ay Subaşi da zanîn ku Ji salek zêdetir e ji bo vê kongreyê amadekarî hatiye kirin û ev tişt gotin: “Ji bo hemû axaftvan, beşdaran, hemû rêvebir û endamên sazî û dezgehên me yên ku ev sê roj e li vir in, her wiha hevkarên me yên derûnnas û derûnnbijîşk û xwendevanên li vir hem piştgirî û hêz dan me, bi hevkariyek xurt me ev kongre bi dawî kir. Di encamê de ev hemû axaftinên ku hatine kirin dê wek pirtûk jî bê weşandin. Dê encamnameya vê kongreyê jî hebe. Di dawiyê de ez bawer im ev kongre bû wesîleya têkiliya her çar parçeyên Kurdistanê û hevalên me yên ku di diyasporayê. Ev kongre ji bo me hemûyan destpêk bû. Ji ber ku cara yekem em hatin gel hev û cara yekem em hemû rû bi rû an jî online me hevdu nas kir.”
Mehmet Şerîf Aydin jî diyar kir ku ev kongre ji bo wan ne dawî ye, dê bibe destpêk û spasiya xwe ji sazî û dezgehên ku tevli kongreyê bûne kir.
Kongreya DER-MEZê bi dayîna plaketan bi dawî bû.
