Îsraîl de dima hesibnayîşê se ra 66,2î yê rayan, blokê rastgirê tund yê Netanyahuyî 55, muxalefeta bi rayberîya Eisenkotî 49 û partîyê erebî 16 kursîyan de yenê dîyene. Tewrêk blok tena bi xo nêeşkeno zafêrîye bigîro.
Îsraîl de 27ê teşrîna verêne ya 2026î de weçînayîşê parlamentoyî ame kerdene. Hesibnayîşê rayan hema dewam kena û veraroja sîyasî ser o nêzanayîş asayeno. Goreyê encamanê qismî, Partîya Likudê Netanyahuyî 28 kursîyan reyde verê de ya. Partîya Yasharê Eisenkotî 21, Lîsteya Hempare 12 û Ra’am zî 4 kursîyan qezenc kenê. Seba hukmatî ronayene 61 kursîyî hewceyê û tewrêk blok tena bi xo nêeşkeno biresa na hûmare.
Netenyahu şeno partîyanê bînan ra zî piştî bigîro
Raya hema nêzdî hirê rêzê yewî nêameya hesibnayene. Rayê leşkeran û ê weçînayoxan ke merkezanê cîyayan de ray dayî hema nêameyî temamkerdene, coka dabeşkerdişê kursîyan şeno bivurîyo. Blokê rastgirê tund yê Netanyahuyî nika 55 kursîyan de yo û şeş kursîyê bînî ci rê hewceyê. Resayişê na humare seba Netanyahuyî zehmet yeno dîyene, labelê hetê matematîkî ra nêmumkun nîyo. Netanyahu şeno partîyanê bînan ra zî piştî bigîro û zafêrîye bimojno.
Îhtimalê Eisenkot û muxalefetî zî est o
Eisenkot şeno bi partîyanê erebî reyde yewbîyayîş bikero û hukmatî awan bikero. Muxalefet 49, partîyê erebî 16 kursîyan de yê. Eke no di het hempar bixebitê, zafêrîyêko 65 kursîyî yê Netanyahuyî ra vera vejîyeno. Labelê no senaryo rê engelê tewr girdî muxalefet de rastgirê neteweperestî yê. Naftali Bennett û Avigdor Liberman koalîsyonê partîyanê erebî reyde vera yê. Eisenkotî zî ganî partîyê ke hukmatî de bê, Îsraîl sey dewleta cuhûyîyan bişinasê û Hamas bêro belavkerdene. Rayberê Lîsteya Hempare Yusuf Cebarinî vat: “Ma îsbat kerd ke ma hêzêko sîyasî yê ke nêeşkeno bêro nêdîyayene û bê vengê ma ra ayende nêeşkeno bêro awankerdene.” Rayîrêko bîn zî o yo ke partîyê erebî nêkewê hukmatî û teber ra piştî bidê hukmatêko tayî yê Eisenkotî rê.
Îhtimalê weçînayîşê neweyî zî est o
Eke hukmat nêro awankerdene, îhtimalê weçînayîşê neweyî zî est o. Siyasetmedarî ke Serekkomar Isaac Herzogî ci rê wezîfe dano, mîyanê 28 rojî de hukmat awan bibo, hewce bî 14 rojê bînî eşkeno derg bikero. Eke nêserkewo, siyasetmedarêko bîn yeno wezîfedayene. Eke teşebuso peyên zî bê encam bimano, parlamento yeno hewanayene û 90î roj de weçînayîşo newe beno. No proses Netanyahuyî rê wext qezenc keno, çike heta hukmatêko newe bêro awankerdene, o sey serekwezîrê demî dewam keno. Hem zî şerê newe yê Îranî muamaya sîyasî zêde kerdene şeno. Netanyahuyî weçînayîşê şewe de amadebîyayîşê şerê hempar yê Amerîka û Îranî ser o qisey kerd, Eisenkotî zî ardî ver ke emnîyetê Îsraîlî rê amancê sîyasî nêbo.
Senaryoyo çarine hukmatê yewîya neteweyî yo
Senaryoyo çarine hukmatê yewîya neteweyî yo. Netanyahu şeno ê hevalê xo yê rastgirê tund, Itamar Ben-Gvir û Bezalel Smotrich, teber de bivêro û Eisenkot û Bennett reyde koalîsyonêk awan bikero. Goreyê xebera Washington Postî, tayê kesê îdareya Trumpî nê ihtimalî ser o fikirîyenê. Eisenkotî çend rey dîyar kerdo ke Netanyahuyî reyde yew hukmatî de nêbeno. Hem zî Îdareya Trumpî de zî raya yewbîyayîşî ser o nêbîya. Netanyahu û Benny Gantzî 2020î de seba serekwezîrîye dorekerdiş ser pê kerdbî, labelê koalîsyon yew serre ra pey butçeyî sebebî ra pê şîya. Coka hukmatê yewîya neteweyî hema nêameyo qiseykerdene.
