Şaredarîya Şaristanêko Bûlamî yê sder qezaya Çelîkanî ya Semsûrî ra reya verêne badê weçînayîşanê 31ê adara 2024î de kewte destê DEM Partî. Şaredarîya Şaristanokî bi deynanê giranan û budçeyêka çinbîyaye dest bi kar kerd. La cayêko krîzê ekonomî bibo asteneg, rayberîya newîye modela hemkarîya şar û şaredarîye ver vernî. Nika welatijî zerrî ra xebatanê şaredarî de ca gênê û Bûlam mîyanê şertanê çetinan de beno nimûneyêke seba rayberîya komunal.
Weçînayîşê herêmî yê 31ê adare 2024î seba şaristanokê Bûlamî rîpelêke newe akerd. DEM partî reya verêne tîya de serkewt û modela hemşaredarî rayra berd. Hemşaredar Huseyîn Ûzûn û Kamîle Ocak bi paştîdayîşê şarî dest bî karê xo kerd.
La roja ewilîne de rayberîya newîye bi tabloyêko zaf giran ra rî bi rî mend. Şaredarî binê deynanê verênan de mende bî, çimeyê malî kêmî bî û şertê ekonomî zî semedê erdlerzê 2023yî çiqas şî çetin bîne.
Rayberîya newîye zanayene ke şertê ke estê dest nêdanê ke projeyê girdî bêrê dest pêkerdene. Naye ra cayêko heme hêvî bi budçe bêrê girêdayene, rayîrêka bîne ame da vernîya xo, raya ke serê esasê paştîdayena komelî, hemkarîya şarî û rayberîya komûnal awan bî.
Hukmat her aşme budçeyêka nêzdîyê hîrê mîlyon lîrayî şaredarî rê abirneno. La seba ke deynê rayberîya verêne mendê, her aşme nêzdîyê mîlyonêk û 400 hezar lîra rasterast zî na budçe ra yeno birnayene. Na zî yeno manaya ke heme budçe ra tena nêzdîyê mîlyonêk û 400 hezar 600 hezar lîra maneno. No zî bi zor qîmê meaşê xebatkaran, mesrefo rojane û xizmetanê tewr bingeyînan keno û projeyê bînan rê pere nêmanenê.
Taybetî badê erdlerzê girdî yê serra 2023yî ke xeylê awanî û binawanî herême de zerar dîbî, hewcedarîyê şaristanokî zêdeyêr bî. La şertê ke estê dest nêdanê ke hewcedarîyê girdî bi hawayêko normal bêrê tedarek kerdene.
Rayberîya newîye rayîrêko bîn da vernîya xo
Hemşaredaran vengdayîşê welatijan kerd ke şaredarî tena sazgehêk fermî nêvînê, ganî sey milko hempar ê şarî bêro vînayene. Goreyê na nêzdîbîyayîşê, her kes eşkeno goreyê hêzê xo tewrê xizmetê pêroyî bibo. No vengdayîş mîyanê şarî de eleqeyêko pozîtîf dî. Xeylê welatî bê ke paweyê pere yan meaşî bimanê, hacetê xo girewtî û bi zerrîwazî kewtî mîyanê xebatanê şaredarîye. Demêk kilm de modela hemkarîya komunal, bi serran o xebate sero yena kerdene şaristanokê Bûlamî de bî rastî.
Darê koyê Bûlamî bi destê şarî ameyî pawitene
Xebata ke balê kesan ancena kampanyaya pawitene dar û beran ê dorûverê şaristanokî bî. Şaredarîye vengdayîşê şarî kerd ke seba aşîkerdişê daranê koyan pîya kar bikerê. bi desan welatijî tewrê kampanya bîyê û şar û hemşaredaran koyan de dest bi xebate kerd. Na xebate ne tena seba pawitena xoza bî. Eynî wext de, no dano mojnayene ke şaredarî û şar eşkenê bê çimeyan û ameyeyê girdî zî pîya kar bikerê û netîce bigîrê. Bûlam de darê kovî tena parçeyêk xoza nêyenê vînayene, ey sey mîrasêk seba neslanê ameyoxî yenê erjnayene.
Amanc hîrakerdişê hemkarîye yo
Hemşaredar Kamîle Ocak vana ke amanc tena caardişê xizmetan nîyo, afernayene kulturê hemkarîya komelî yo. Goreyê Ocake ra badê ke şar û şaredarî serê xebata hempare ameyê têhet, nika amanc o yo ke cinî û ciwanî zî bi hawayêko aktîf nê xebatan de ca gênê.
Ocak vana ke koyê Bûlamî zengînîya xoza û pawitişê aye tena karê şaredarî nîyo, la gureyê heme komelî yo. Naye ra rayberîya şaredarî wazena modela ke şarî reyde dayo dest pêkerdene, heme warê xizmetî de hîray bikero.
‘Ganî îmkanî bêrê afernayene’
Hemşaredar Huseyîn Ûzûn bawer keno ke şertê çetinî nêşkene bibê mazeret. Goreyê ey ra rayberîya herêmî ganî cayêko vajo îmkan çin o, îmkanan virazo. Huseyîn Ûzûn vano xebata ke şarî reyde yena kerdene barêko newe nêfîneno serê budça şaredarî, la tesîrêko gird serê hişmendîya komelî de verdeno. Goreyê ey wexto ke merdim xoza paweno, eynî wextî de seba gede û neslanê ameyoxî zî mîrasêk verdeno. No nêzdîbîyayîş, goreyê rayberîya Bûlamî, tena projeyêko cugehî nîyo, la beşêk ferasetê rayberîya komûnal a.
Krîzê titûnî
Zafê keyeyê şaristanok de debara xo bi ramitişê titûnî kenê. La serranê peyênan de qedexeyê serê rotiş û bazarkerdişê titûnî bîyo sebeb ke titûn destê citkaran de bimano.
Semedê ke citkarî nêşkenê titûnê xo biresnê bazar, ameyeyê xeylê keyeyan kêmî bîyo û şertê ciwîyayîşê giranêr bîyo. Rayberîya Şaredarîya Bûlamî vano ke hewceyî bi polîtîkayanê hîra yê ekonomî est a.
Cigêrayîşê alternatîfê neweyan yê seba debara şarî
Vera nê krîzî şaredarî dest bi cigêrayîşê rayanê alternatîf kerda. Rayberîya şaredarîye wazena ke şar çimeyanê xoza ra zêdeyêr îstîfade bikero, ramitiş û heywandarî xurtêr bikero û cuya xo ya berhemardişî hîra bikero. Goreyê hemşaredaran ra amanc no yo ke keyeyî şaristanok de tena bi titûn sînordar nêmanê. Eke çimeyê debara şarî tewir bi tewir bibê, herêm do vera krîzê aborî zî bihêz bibo.
Bûlam beno nimûneyê rayberîya komûnal
Tewlê deynanê giranan, şertê malî yên kêmî, netîceyê erdlerzî û tengîya ekonomî ya şaristanokî, rayberîya şaredarîye hewl dana bi modela rayberîya herêmî bido mojnayene ke bingeyê aye serê hemkarîya şarî û rayberîya komûnal ronîyaya. Rayberîya şaredarîye bawer kena ke hêzo tewr gird paştîdayîşê şarî de yo. kampanyayê ke bi paştîdayena welatijan yênê rayraberdene zî nîşan danê ke şertê tewr çetinî de zî eşkenê bi rêxistina komelî xizmet bêro kerdene.
Şaristanokê Bûlamî nika sey cerebnayîşêk seba modela hemkarîya şarî û şaredarîya zî yeno şopnayene. Yeno pawene ke model do demê aver de çiqas serbikewo û netîceyêko senî dest bikewo. La heta nika çîyêk eşkera aseno, Bûlam de mîyanê şertanê çetinan de zî hêzê hemgirewtişê komelî bîyo sermîyano tewr gird.
