DFG’yî raporê binpaykerdena heqanê rojnamegeran ê aşma tebaxe eşkera kerd, DFG’yî raporî de dîyar kerd ke tîya de heqê viraştişê xeberan ê rojnamegeran û heqê agahîgirewtena şarî yeno astengkerdene.
Komeleya Rojnamegeranê Dîcle Firatê (DFG), raporê binpaykerdena heqanê rojnamegeran ê aşma tebaxe eşkera kerd. DFG’yî dîyar kerd ke aşma tebaxe de zî binpaykerdena heqanê rojnamegeran û agahkerena azade ame binpaykerdene. DFG’yî îfade kerd ke heqê viraştişê xeberan ê rojnamegeran û heqê agahîgirewtena şarî yeno astengkerdene û heqê rojnamegeran bi astengîyan û qedexeyan rê rî bi rî yê.
‘Aşma tebaxe de 4 rojnamegerî ameyê destbendkerdene’
DFG’yî raporî de da zanayene ke Tirkîya de zextê çapemenîye û rojnamegeran ser o aşma tebaxe de zî bêmaben dewam kerdê û raporî de wina ame vatene: “Rojnamegerî sebebê parekerdişanê xo yê medyaya dîjîtale, xeberanê ke virazenê û xebatanê rojnamegerîye ra, ameyê destbendkerdene, derheqê înan de tehqîqatî ameyê akerdene, ameyê muhakemekerdene û înan ra tayê zî ameyê girewtene. Aşma tebaxe de xebatkarê rojnameya Aydin Denge zî mîyande, 4 rojnamegerî ameyê destbendkerdene. Rojnamegerêk ame girewtene, derheqê 5 rojnamegeran de tehqîqat ame akerdene û 2 dosyayan ra 4 rojnamegerî ameyê muhakemekerdene. Taybetî destbendkerdena temsîlkarê rojnameye, Aydin Denge, ke sebebê hîssanê wefayî, medyaya dîjîtale ser o parekerdiş kerd, muhabîrê înan ameyê destbendkerdene. No bi sebeb ke xebatê rojnamegerîye bêrê tehqîqatkerdene. Rojnamegerê ke ameyê destbendkerdene, rojnameger Îrem Delîce zî bi şertê kontrola edlî serbest ame veradayene. La îtirazê dozgerîye ser o, reyna ame destbendkerdene û girewtene.”
‘Aşma tebaxe de zî derheqê rojnamegeran de tehqîqat ame destpêkerdene’
Dewamê raporî de ame dîyarkerdene ke aşma tebaxe de xebranê û parekerdişanê medya dîjîtal yê rojnamegeran de zî tehqîqat ame destpêkerdene û no çî ame vatene: “Derheqê muhabîrê Îlke TV Zîlan Azade de, roportajêk ver, derheqê Mudirîyetê Pêroyî yê verên yê rojnameya Hurrîyetî Ertugrul Ozkokî de, sebebê beşdarîya bernameyêk kerdibi ra, tehqîqatî ameyê destpêkerdene. Derheqê rojnameger Can Bursalî de, sebebê xeberî û parekerdişanê medyaya dîjîtale ra, bi şertê kontrolî ame veradayene. Derheqê Burhan Can Terzî de zî, sebebê xeberanê sporî ke virazênê ra, tehqîqat ame akerdene. Sereka Cemîyetê ya Rojnamegeranê Îzmirî, Dilek Gappî rê, sebebê têkîlîya bi rojnamegeran ra eşkerayîye daya, îfadeya aye ame girewtene.”
‘Azadîya çapemenîye ser o sansurê dîjîtalî yenê caardene’
Raporî de DFG’yî bale ante sansuranê medyaya dîjîtale ser û wina vat: “Zaferîyê zextan azadîya çapemenîye ser o bi rayîrê sansurê dîjîtal yenê caardene. Aşma tebaxe de xeylî hesabê medyaya dîjîtale û xeberê ke medyaya dîjîtale ser o ameyê parekerdene, ameyê astengkerdene. Xeberê ke derheqê Holdîngê Zulfîkarlaranî de, xeberê ke derheqê kiştena Rojîn Kabaîşî de, dosyayê cigêrayîşî yê derheqê Medîpolî de bîyî sebeb ke hesabê înan ê medyaya dîjîtal ameyê astengkerdene. Taybetî semedê xeberanê kiştena Rojîn Kabaîşî ra, derheqê hesabanê Rojnameger Oznur Deger û Salih Sertkalî yê X’î de astengîyî vejîyayê. Hesabê X’î Tirkîya de ameyê qedexekerdene. Hesabê X’î yê Medya Haber TV, Ajansê Xeberan ê Etkînî û JINNEWS’î ameyê astengkerdene. Hesabê Ajansa Mezopotamyaye, rojnameger Nasuh Bektaş û Firat Fistikî yê X’î Tirkîya de ameyê astengkerdene. Hesabê Instagramî yê Nujin Medyaye ame astengkerdene.”
‘Ma wazenê astengîyê Medya Dîjîtal sero biqedîyê’
Peynîya raporî de ame dîyarkerdene ke ê vînenê ke na aşme de astengîyê hesabê medyaya dîjîtale yê çapemenîya azad ser o dewam kerd û wina ame vatene: “Hesabê YouTube yê JINNEWS’î na aşme de temamî ame girewtene. Sey Komeleya DGF’yî, ma dîyar kenê ke aşme tebaxe de zî binpaykerdena heqanê rojnamegeran û agahkerdena azade ame binpaykerdene. Tîya de heqê xeberviraştişê rojnamegeran û heqê agahîgirewtena şarî yeno astengkerdene. Heqê rojnamegeran yeno hedefgirewtene. Ma wazenê zextî çapemenîye û rojnamegeran ser o yê biqedîyê. Ma wazenê ke rojnamegerî bieşkê şertanê azade de û bi fikrêko azad rojnamegerî bikerê û heqê înan yê azadîya fikir û azadîya xeberviraştişî bi qanûnan bêro garantîkerdene. Ma wazenê destbendkerdiş, girewtiş û muhakemekerdena rojnamegeran biqedîyê. Sewbîna ma wazenê astengîyê medyaya dîjîtale ser o biqedîyê.”
